R E K L A M A
R E K L A M A

„Prawda”. Komedia francuska. Recenzja Skiby

Taki wniosek można wysnuć po obejrzeniu gorzkiej komedii „Prawda” w Teatrze Nowym w Łodzi. Jeśli ktoś uwielbia sztuki o perypetiach małżeńskich, wzajemnych zdradach, nieudolnych kłamstwach mówionych drugiej osobie w twarz, to znajdzie w tym spektaklu cały zestaw bardziej lub mniej zabawnych scen, które zawsze usatysfakcjonują widza nastawionego na lekką rozrywkę.

Rys. plakat spektalu

Uwielbiamy bowiem tę sytuację, gdy inni mają kłopoty. W tym wypadku są to problemy damsko-męskie niezbyt serio, a przecież w życiu bywa naprawdę poważnie. Tu od razu wchodzimy w konwencję teatralnej komedii granej dla zabawy. W spektaklu francuskiego autora prawda okazuje się niechcianym dzieckiem. W komicznym splocie wydarzeń mogłaby ona popsuć wszystkim zabawę. A po co zabawę przerywać, skoro jest tak fajnie. Przynajmniej dwie osoby nie mają pojęcia, o co chodzi, a pozostałe bawią się wyśmienicie.

I nagle pojawia się coś tak rzadko spotykanego w dzisiejszym świecie jak wyrzuty sumienia. Jak pisał mistrz Stanisław Jerzy Lec: „Miał sumienie czyste, bo nieużywane”. A co zrobić z takimi osobami, które mają sumienia tylko czasem używane? Używane wybiórczo? Sumienie jest jak niedźwiedź zimą. Nawet gdy głęboko śpi, to jednak czasem się budzi. I niestety nigdy nie wiemy, kiedy się odezwie. Nawet drobne wyrzuty sumienia potrafią być początkiem wielkich tragedii.

Nawet lekkie potknięcia potrafią doprowadzić do sporych upadków. Zabawnych perypetii, dialogów, wzajemnych oskarżeń i komedii omyłek w spektaklu nie brakuje, ale widz w pewnym momencie może doznać groźnych skojarzeń. Czyż ta pozbawiona większych ambicji sztuka teatralna nie mówi jednak czegoś groźnego o współczesnym świecie, w którym bez kłamstwa żyć nie sposób?

Czy jakakolwiek partia zdobyłaby władzę, mówiąc ludziom wyłącznie prawdę? Czy prezydent, premier, minister zasiadaliby w swoich intratnych i prestiżowych fotelach, gdyby z ich ust płynęły wyłącznie słowa prawdy? I tu przypominają się słynne słowa z „Rewizora” Gogola o tym, że żyli w pewnym miasteczku sami łajdacy, ale w tym gronie był jeden porządny, który w zasadzie też był świnią. Jak pisał Fiodor Dostojewski w „Idiocie”: „Uczciwych było tu niewielu i prawdę mówiąc, nie ma kogo szanować”.

W „Zbrodni i karze” Dostojewski dokonuje jeszcze innej analizy społecznej, pisząc o tym, że kłamców zawsze jest więcej i to, że ktoś kłamie, nie jest takie straszne. Najgorzej jest wówczas, gdy kłamca zaczyna wierzyć w swoje własne kłamstwa. I bierze je za prawdę.

Z taką sytuacją mamy do czynienia obecnie w Polsce. Jedni uwierzyli w swoje kłamstwa i biorą je za prawdę najprawdziwszą z prawdziwych. Wartość drugich polega tylko na tym, że kłamią mniej od poprzedników.

Kto pierwszy ginie na wojnie? Prawda. Także na tej wojnie małżeńskiej, o czym przekonamy się w wesołej atmosferze podczas spektaklu. 

2024-12-23

Krzysztof Skiba


Wiadomości
Według Mroziewicza. Chomeini i Chamenei
Krzysztof Mroziewicz
Kijów – Warszawa, wspólna sprawa? Spór o miejsce Ukrainy w Europie
Krzysztof Różycki
Zielone światło dla saneczkowego treningu w Karpaczu. Inwestycja za 16 mln zł
Tomasz Zimoch
Dubaj: raj, pułapka czy złota klatka?
Krzysztof Pyzia
Społeczeństwo
Zosia. Serce Instytutu Literackiego
Leszek Turkiewicz na podst. Kultura, Tygodnik Powszechny, Prasa Polska, Autobiografia na cztery ręce, Była raz „Kultura"
Fajbusiewicz wraca do spraw sprzed lat. Zabójca skazany 26 lat po zbrodni… ale przez neosędziów
Michał Fajbusiewicz
Frankfurter Buchmesse 2026. Największe targi książki świata
GK na podst.: Die Welt, Frankfurter Buchmesse, Wikipedia
Pogrzeb Bożeny Dykiel. Poruszający list i pożegnanie
Katarzyna Gorzkiewicz
Świat/Peryskop
Neokolonializm po chińsku. Serbowie mają obawy
(PKU) na podst.: SNS.org.rs, Danas, Politico, Radio Wolna Europa (www.rferl.org), Vreme
Hymny narodów świata: Delaware
Henryk Martenka
Wielki Kurdystan w cieniu baz wojskowych. Tu zawsze na coś się czeka
Marek Berowski
Ramadan – święty miesiąc i jego smaki
Marek Brzeziński
Lifestyle/Zdrowie
Luksusowy lodołamacz zmienia oblicze wypraw polarnych
Magda Sawczuk na podst.: RMC Decouvertes, Ponant, Ouest-France
Czy kontuzje zależą od genów? Naukowcy to sprawdzili
A.M. na podst. www.fcbarcelona.com
Zgaga czy choroba refluksowa? To nie tylko efekt obiadu
Andrzej Marciniak
U2 po dziewięciu latach wraca z nowym albumem
Grzegorz Walenda
Ser Koryciński „Swojski”. Smak, którego nie da się podrobić
Krzysztof Tomaszewski
Angorka - nie tylko dla dzieci...