2025-07-29
Zbadanie genomu grenlandzkich psów zaprzęgowych pozwoliło naukowcom odkryć, że to najstarsza znana użytkowa rasa na świecie. Ustalili to, porównując DNA osobników żyjących obecnie na wyspie z materiałem pozyskanym m.in. od osobników sprzed 9,5 tys. lat odnalezionych na Syberii. Zdobyta wiedza wnosi bardzo wiele w historię udomowienia oraz relacji łączących człowieka i psa na przestrzeni tysiącleci.
Oz na podst. inform. prasowych
2025-07-24
Podczas blisko trzytygodniowego pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (19 dni, w tym 17 pełnych), dr Sławosz Uznański-Wiśniewski realizował założenia polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS. Jak poinformowała Polska Agencja Kosmiczna, w trakcie misji astronauta przeprowadził 13 zaawansowanych eksperymentów przygotowanych przez zespoły polskich naukowców. Choć krótkotrwałe pobyty w przestrzeni kosmicznej zwykle nie wywołują poważnych skutków zdrowotnych u dobrze
Opr. AJS na podst. naukawpolsce.pl, ntrs.nasa.gov
2025-07-23
Powodem opóźnienia powrotu był kosmiczny dzień polarny, zwany również no-eclipse season (pora bez zaćmienia), który nadszedł dokładnie 6 lipca. Przez kilka kolejnych dni ISS była nieustannie oświetlana promieniami Słońca. Podobne zjawisko zachodzi zwykle dwa razy w roku, w okresie przesilenia letniego i zimowego, choć dokładnej daty jego rozpoczęcia nie da się przewidzieć. Trwa 5 – 7 dni, a ISS nagrzewa się wtedy nawet do 100 st.
Ewa Wesołowska Na podst.: Euronews, Deutsche Welle, axiomspace.com, ndtv.com, szeretlekmagyarorszag.hu, index.hu
2025-07-21
Polscy naukowcy wspólnie z niemieckimi nasłuchują kosmosu, żeby odkryć największą tajemnicę wszechświata, czyli tę związaną z ciemną materią. Istnieje ona w teorii i nie emituje ani nie odbija promieniowania elektromagnetycznego, przez co nie wykrywają jej tradycyjne teleskopy. W celu zgłębienia jej natury zbudowano najczulszy detektor kwantowy (przyrząd służący do wykrywania obecności czegoś w danym miejscu lub do pomiaru ilości czegoś). W jego centrum znajduje się niewielka komórka z
M.K. opr. na podst. www.tvp.info
2025-07-21
Metodę aplikowania leków poprzez płytkę paznokcia opracowują studenci biotechnologii z Politechniki Krakowskiej. Nośnikiem preparatów, które mogą zwalczać m.in. ból, stan zapalny i infekcje – zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe – ma być lakier. W zależności od przypadłości i konieczności dostarczenia odpowiedniej substancji czynnej metoda pozwala na natychmiastowe lub stopniowe uwalnianie leku, które może trwać nawet kilka dni. Zdaniem specjalistów taki sposób walki z chorobą ma sens, szczególnie w
Oz opr. na podst. www.geekweek.interia.pl
2025-07-16
Przez dekady ze względu na sytuację w Iraku nie badano archiwów biblioteki. Teraz Uniwersytet w Bagdadzie – we współpracy z monachijskim Uniwersytetem Ludwika i Maksymiliana – zajął się tłumaczeniem i zapisywaniem w wersji cyfrowej zbiorów z Sippar. Znów natrafiono na hymn. Liczy 250 linii, opisuje między innymi miasto, rzekę Eufrat i rolę kobiet jako kapłanek.
A.P. opr. ma podst. www.kopalniawiedzy.pl
2025-07-15
Załoga misji Ax-4, w której uczestniczy Sławosz Uznański-Wiśniewski, wraca na Ziemię. Jak przekazała Polska Agencja Kosmiczna, niedziela była jego ostatnim pełnym dniem pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Agencja podkreśliła, że wszystkie główne założenia misji naukowo-technicznej IGNIS zostały zrealizowane w całości. Polskiego astronautę czeka szereg badań i okres adaptacji do warunków ziemskich. Choć dwutygodniowy pobyt w
Opr. AJS na podst. naukawpolsce.pl, TOK FM
2025-07-15
Pierwsze książki nie wyglądały jak współczesne wydawnictwa eksponowane w witrynach księgarń. Powstawały przy użyciu takich materiałów, jak tabliczki gliniane, jedwab, papirus czy pergamin i nie zawsze ich części były ze sobą połączone. Jednak bez względu na formę zewnętrzną ich treść sprawiła, że coś się na świecie zmieniło. Utrwalając zwyczaje, wydarzenia i wierzenia, przybliżając koncepcje naukowe
ANS na podst.: I libri che hanno cambiato la storia, wyd. Gribaudo
2025-07-15
Orki przynoszą ludziom prezenty w postaci jedzenia i wodorostów. Taką sytuację udało się już udokumentować 34 razy w ciągu 20 lat. Naukowcy uważają, że to kolejny dowód na to, że te wodne zwierzęta są towarzyskie i tworzą relacje z innymi osobnikami. Ich więzi potrafią często trwać przez całe życie. Niemal zawsze, kiedy to ludzie zostali obdarowani upolowaną rybą, ptakiem czy ssakiem, orki obserwowały ich
H.J. opr. na podst. www.national-geographic.pl
2025-07-15
Optyczne zegary atomowe w Niemczech i Polsce zostały ze sobą złączone. Urządzenia są szalenie precyzyjne i pomagają w ustaleniu pomiarów związanych z nawigowaniem, prognozowaniem trzęsień ziemi, a nawet z bankowością. Zegary między Poznaniem a Brunszwikiem łączy 690-kilometrowy światłowód. Aby wytłumaczyć w obrazowy sposób dokładność tych maszyn, można sobie wyobrazić, że ich wskazówki tykają nie co sekundę, lecz miliard miliardów razy częściej.
H.J. opr. na podst. www.national-geographic.pl