R E K L A M A
R E K L A M A
2025-03-05

Polacy na Litwie mają problemy. Chodzi o alfabet

W 2022 roku udało się poczynić krok naprzód. Litewski parlament przyjął ustawę o pisowni nazwisk nielitewskich, zezwalając na użycie w dokumentach liter, których nie ma w rodzimym alfabecie: w, q i x. Ponadto ustawa wprowadziła możliwość używania dwuznaków, jak np. „cz”, „rz”, a także podwojonych liter. Wcześniej kobiety polskiego pochodzenia, mające na imię Anna, musiały w dokumentach zapisywać swoje imię po litewsku, czyli Ana. Wielu przedstawicieli polskiej mniejszości

KA na podst. kurierwilenski.lt, lrt.lt, 15min.lt
2025-03-05

Droga do Edenu. Fantastyka Siudmaka

A dziś, 27 lutego, zagościły tu rysunki i rzeźby polskiego Michała Anioła science fiction, jak francuski krytyk Nuridsany nazwał Wojciecha Siudmaka. Okazją wystawy jest prezentacja trójjęzycznego, polsko-francusko-angielskiego albumu – „Siudmak. Rzeźbiarz”. Ten jeden z głównych przedstawicieli realizmu fantastycznego trafił do Paryża jako abstrakcjonista. Przez dekadę uprawiał ten kierunek, który porzucił dla fantastyki, przekonany, że ta

Leszek Turkiewicz
2025-03-05

5 bram do piekła… na ziemi. To przerażające miejsca

Gehenna, Izrael  Za murami Starego Miasta w Jerozolimie znajduje się wąwóz, który zaczyna się jako łagodna trawiasta dolina między wzgórzami, a potem szybko opada i staje się skalisty – dalej jest stromą głębią, której krawędź jest naznaczona płytkimi jaskiniami oraz zagłębieniami pełnymi wydrążonych komór i grobów. Witaj w piekle! Niektórzy twierdzą, że właśnie to jest

AS na podst.: dailymail.co.uk, nypost.com, washingtonpost.com, cnn.com
2025-03-04

Hymny narodów świata: Goiás

Na mocy przywileju królewskiego z 1744 roku utworzono kapitanię Goiás. Z chwilą uzyskania niepodległości przez Brazylię w 1822 roku kapitanię Goiás podniesiono do rangi prowincji, ale stan nadal borykał się z ubóstwem i izolacją. Osadnictwo, w jego efekcie rozwój gospodarczy, głównie rolnictwo i hodowla, rozwinęło się w XIX wieku, osiągając apogeum w latach 30. wieku

Henryk Martenka
2025-03-02

Hymny narodów świata: Serbołużyczanie

Nieznane jest bliżej ich pokrewieństwo z Serbami południowymi, zaś jedna z hipotez głosi, że to skutek podzielenia się plemion, tworzących tak zwaną Białą Serbię (jedni uczeni utrzymują, że to Wielkopolska, inni – że Dolny Śląsk lub Czechy). Część Serbów przez Karpaty poszła na południe i osiadła na Bałkanach, druga osiadła na rozlewiskach Łaby i Sprewy, określanymi terminem Lausitz, czyli Łużyce, a pochodzącym od ługu, czyli bajora, kałuży. Stąd też nazwy

Henryk Martenka
2025-02-27

Jagnię, kurczak i gambasy. Rozkosz dla podniebienia

Kurczak jest obecny w każdej kuchni. W Alpach, w Wysokiej Sabaudii to mięso obok jagnięciny i ryb, co zrozumiałe, z górskich potoków i jezior, królowało na stołach. Większość tamtejszych gospodarstw posiadała kurniki. W XV wieku kurczak był głównym daniem na alpejskim półmisku. Tamtejszym góralom lepiej się działo niż naszym, podhalańskim, wśród których główną rolę grały „grule”, czyli ziemniaki. W Sabaudii już w XIV wieku w Delfinacie faszerowali kurczaka wieprzowiną. Całość

Marek Brzeziński
2025-02-25

Hymny narodów świata: Rio Grande do Norte

Ziemie Rio Grande do Norte budziły zakusy nie tylko pierwszych Portugalczyków, lecz także anonimowych korsarzy i Francuzów, i Holendrów. W dziejach kraju to nic wyjątkowego, bo niemal każda brazylijska prowincja od czasu do czasu spływała krwią. Stan jest korzystnie położony na wybrzeżu Atlantyku, a 400-kilometrowa linia brzegowa stała się gospodarczym atutem (z Rio Grande do Norte pochodzi 95 proc. brazylijskiej soli).  W 1534 roku

Henryk Martenka
2025-02-25

„Idź pod prąd”. Recenzja Skiby

Na fali popularności muzyki rockowej w latach 80. reżyser Paweł Karpiński nakręcił w 1983 roku film pt. „To tylko rock” z udziałem m.in. Grażyny Treli, Krystyny Jandy i Piotra Fronczewskiego. Fabuła była mocno idiotyczna, dialogi sztuczne, a cała historia tak odrealniona i daleka od rzeczywistości, że aż bolały zęby. W filmie pokazano fragmenty koncertów m.in.

Krzysztof Skiba
2025-02-22

Czy ktoś komuś rozum odebrał? Wejście dla artystów

W powojennej historii Opery Warszawskiej i Teatru Wielkiego jego dyrektorami były nieporównywalnej miary wybitne postacie, takie jak Tadeusz Bursztynowicz, Zygmunt Latoszewski, Walerian Bierdiajew, Zdzisław Górzyński, Jerzy Semkow, Bohdan Wodiczko, Zdzisław Śliwiński, Jan Krenz, Antoni Wicherek, Robert Satanowski, Jacek Kasprzyk czy podczas ostatnich kilkunastu lat Waldemar Dąbrowski, któremu – zamiast przedłużyć kadencję -zorganizowano właśnie ten nieszczęsny

Sławomir Pietras
2025-02-21

Cmok, cmok. Kulturowe znaczenie pocałunku

Jedna z teorii wiąże całowanie z karmieniem potomstwa – naczelne przeżuwają pokarm i przekazują go, zbliżając usta do ust dziecka. Inna zakłada, że źródeł pocałunku należy upatrywać w zwyczaju obwąchiwania się zwierząt. Niestety, żadna z teorii nie znalazła potwierdzenia w dowodach. Ale mamy nowy pomysł. Doktor Adriano Lameira, psycholog i prymatolog, twierdzi, że całowanie pochodzi

E.W. na podst. Dorota Romanowska. „Całujmy się!” „Newsweek” nr 7/2025