R E K L A M A
R E K L A M A

Hymny narodów świata: Friuli-Wenecja Julijska

Po włosku Friuli-Venezia Giulia, ale etymologia nazwy regionu prowadzi do łaciny, gdyż określenie Venezia Giulia odnosi się wprost do nazwy wczesnośredniowiecznej osady weneckej, dziś Cividale del Friuli. Friuli-Wenecja Julijska leży w północno- wschodnim zakątku Włoch, między Alpami i Adriatykiem. Graniczy z Austrią i Słowenią i jest jednym z pięciu autonomicznych regionow Italii. Ma dwa języki urzędowe poza włoskim, używany jest też jeden z języków retoromańskich – friulski, którym posługuje się 600-tysięczna grupa etniczna Friulów, czyli co drugi mieszkaniec regionu. 

Fot. Lucica /Domena publiczna

Pradawne pochodzenie Friulów wykazuje typowy dla pogranicza udział wielu ludów, od starożytnych Retów i Celtów przez Rzymian i Germanów, Hunów, Gotów i Longobardów. Od XVI wieku Friulowie byli poddanymi dożów weneckich, na początku XIX wieku znaleźli się pod panowaniem Habsburgów, by od 1866 roku stać się częścią zjednoczonych Włoch. Upływ czasu nie osłabił jednak dążeń narodowych Friulów, nie naruszył ich tożsamości kulturowej ani etnicznej. Nie myślą o niepodległości, ale mają poczucie swej odrębności. 

Region składa się z czterech prowincji geograficznych, zarazem zdecentralizowanych regionów: stołecznego Triestu, Udine, Pordenone i Gorycji. Habsburski Triest rozrasta się w potężny port morski i słynie z największego we Włoszech parku naukowo-technologicznego, zaś w pobliskim Udine można nie tylko podziwiać freski Tiepola, ale na urokliwym placu Libertá przegryzać miejscową słynną surową szynkę San Daniele. W regionie znajduje się największa na świecie jaskinia, udostępniona zwiedzającym Borgo Grotta Gigante. 

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2023-07-19

Henryk Martenka


Wiadomości
Koncerny zarabiają, kierowcy tracą. Rozmowa z ANDRZEJEM SZCZĘŚNIAKIEM, ekspertem rynku ropy, paliw i gazu
Krzysztof Różycki
Polska na szczycie. Możemy wybić się jeszcze wyżej albo zacząć się zsuwać
Jan Rojewski
PiS chce deportować niepracujących Ukraińców. Poglądy, komentarze, opinie
Zebrał: ADO
Społeczeństwo
Dramat polskich rzek. Wędkarz mówi wprost: ryby znikają
Tomasz Remiszewski
Kryminologia przyszłości. Przodek sprzed wieków wskazał mordercę
Tomasz Zimoch
W Janowie pokazano 18 prywatnych fotografii wielkiego jazzmana
M. i TŁ
Świat/Peryskop
Pomagała uchodźcom. Jej ciało znaleziono w walizce w Atenach
ANS na podst.: un.org, repubblica.it, commission.europa.eu, ilpost.it, amnesty.it
Tajne rozmowy o końcu wojny. Byli politycy negocjują z Rosją za plecami rządów
CEZ na podst.: verstka.media, bbc.com, dw.com, korespondent.net, themoscowtimes.com
Potężne uderzenie na Księżycu. Rakieta Muska zostawiła po sobie krater
KK na podst.: Reuters, BBC, New York Times, Associated Press, Space News
Lifestyle/Zdrowie
Dentyści będą bezrobotni? Ząb z probówki
(KGB) na podst. Radio BBC, Sarah Sloat „Naukowcy odtwarzają ludzkie zęby”
Prawie dwie trzecie Polaków ma nadwagę. Lekarka mówi, kiedy trzeba działać
Andrzej Marciniak
Trop zapisany w genach. To przełom dla polskich śledztw
Tomasz Zimoch
Angorka - nie tylko dla dzieci...
Dlaczego wolna chwila zawsze mija za szybko? Naukowcy mają odpowiedź
M.K. opr. na podst. rmf24.pl
Hiszpania upamiętniła mundial. Powstała wyjątkowa srebrna moneta
G.K. opr. na podst. tvp.info
Najmniejsze dzieło sztuki epoki lodowej? Figurki ptaków sprzed 40 tys. lat
Oz opr. na podst. kopalniawiedzy.pl