Irlandia Północna, kraina równie słabo zaludniona jak Szkocja, zajmuje północno- wschodnią część wyspy – to jedna szósta jej obszaru – a jej stolicą jest Belfast. Obecnie nowoczesne miasto, którego zabytkowe centrum zostało zniszczone przez bombardowania w czasie drugiej wojny światowej. Niegdyś silny ośrodek stoczniowy, gdzie zbudowano Titanica. Transatlantykowi poświęcono nowoczesne muzeum; dziś to jedna z największych atrakcji miasta, podobnie jak zamek czy więzienie Crumlin Road Gaol.
Historia Irlandii Północnej
Powstała w 1921 roku, gdy istniało już Wolne Państwo Irlandzkie. Sześć z dziewięciu hrabstw północno-wschodniej prowincji zdecydowało wówczas o pozostaniu w Zjednoczonym Królestwie. W latach 20. Irlandia Północna była zamieszkiwana w dwóch trzecich przez protestantów, a w jednej trzeciej przez katolików. Dominowali potomkowie szkockich i angielskich osadników, tworzący, jak pisze Norman Davies, rezerwat protestantyzmu. Jego „korzenie sięgały czasów kolonii ulsterskiej z 1608 roku, ale w czasach nowożytnych należałoby ich szukać raczej w ruchu przeciw autonomii Irlandii z lat 80. XIX wieku”. Przez ostatnie lata sytuację między Belfastem, Londynem i Dublinem normowało porozumienie wielkopiątkowe podpisane w 1998 roku i kończące krwawy konflikt wyznaniowy, faktycznie zredukowane przez brexit, będące punktem wyjścia do niezbędnych regulacji, głównie celnych i handlowych, między Zjednoczonym Królestwem, Irlandią Północną a Republiką Irlandii, członkiem Unii Europejskiej.
Irlandia od stuleci była ziemią konfliktów, czego przyczyną było panowanie Anglików. Od XVII wieku zaczęto kolonizować wyspę, przesiedlając tam Szkotów i Anglików w miejsce usuwanych siłą Irlandczyków. Przyczyniły się do konfliktów wyznania, bowiem Irlandczycy od zawsze byli katolikami, a Anglicy protestantami. W 1921 roku powstała niepodległa Irlandia, lecz konflikty nie wygasły. Umocnił je fakt istnienia protestanckiej Irlandii Północnej, otwartej i bolesnej rany dla tych Irlandczyków, którzy marzyli o zjednoczeniu wyspy. W latach 60. XX wieku wybuchł krwawy konflikt w samej Irlandii Północnej między zwolennikami Londynu i Dublina. W latach 1968 – 1998 konflikt pociągnął za sobą śmierć 3600 osób.
Dziś na sytuację w Irlandii Północnej wpływ ma demografia. Dwie najsilniejsze grupy etniczne – Irlandczycy oraz Brytyjczycy mieli swoje wizje przyszłych losów kraju i najczęściej to narodowość determinowała opcje polityczne. Zaskakują jednak dane z 2023 roku, mówiące, że obecnie – po raz pierwszy w historii – w Irlandii mieszka więcej katolików niż protestantów. – Te wyniki po raz kolejny jasno pokazują, że na wyspie dokonuje się historyczna zmiana – uważa Michelle O’Neill, jedna z liderek nacjonalistycznej partii Sinn Fein dążącej do zjednoczenia Irlandii.
Grobla Olbrzyma i inne atrakcje
Irlandia Północna jest turystycznie ciekawa, a jej ikoniczną atrakcją jest Grobla Olbrzyma powstała 60 milionów lat temu w wyniku wybuchu wulkanu, choć jak głosi miejscowa mitologia zbudował ją olbrzym Finn McCool, który chciał przejść z wyspy do Szkocji, by dać łupnia szkockiemu kolosowi Benandonnerowi. Groblę wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Ze względu na skomplikowaną politykę Irlandii Północnej hymnu Wielkiej Brytanii używa się tu na znak lojalności. Ale w przypadku Irlandii Północnej silnym elementem nowożytnej tożsamości stał się sport i jego symbole, w tym pieśń. Norman Davies pisze w „Wyspach”: „Sport, który jest ściśle połączony z poczuciem dumy narodowej, ma bardziej znaczący wymiar polityczny, niż mogłaby sądzić większość ludzi, którzy go uprawiają. Można go bez trudu przekształcić w narzędzie polityki państwowej”. To zrozumiałe, gdy trzeba podkreślić różnice.
W przypadku wydarzeń sportowych, w których Irlandia Północna rywalizuje indywidualnie, jak podczas Igrzysk Wspólnoty Narodów, wykonuje się utwór „A Londonderry Air” w roli hymnu narodowego. Ludowa melodia pochodzi z hrabstwa Londonderry, a po raz pierwszy nadano jej tytuł „Londonderry Air” w 1894 roku, kiedy Katharine Tynan Hinkson (1859 – 1931), irlandzka poetka i działaczka polityczna ruchu odrodzenia irlandzkiego, użyła w pieśni słów własnego wiersza „Irish Love Song”. Pieśń jest popularna wśród północnoamerykańskiej diaspory irlandzkiej i dobrze znana na świecie.
Londonderry Air
Would God I were the tender apple blossom
That floats and falls from off the twisted bough
To lie and faint within your silken bosom
Within your silken bosom as that does now.
Or would I were a little burnish’d apple
For you to pluck me, gliding by so cold
While sun and shade you robe of lawn will
dapple
Your robe of lawn, and you hair’s spun gold.
(w języku angielskim)
Gdybym był delikatnym jabłoni kwiatem
Co z konaru skręconego unosi się i opada
By na Twoim jedwabistym łonie spoczywać
i niknąć
Na Twoim jedwabistym łonie, tak jak teraz.
Albo gdybym był małym, lśniącym jabłuszkiem
Byś mnie zerwał, sunąc tak chłodno
Podczas gdy słońce i cień, i Twej szaty zieleń,
będzie się mienić
Twej szaty zieleń, i włosów Twoich złoto.
A gdyby Bóg chciał, bym wśród róż
Pochylał się, by Cię pocałować, gdy suniesz
między nimi
Gdy na najniższej gałęzi otwiera się pąk
Otwiera się pąk, by dotknąć Cię, królowo.
A Gdybyś nie chciała pokochać, gdybym rósł
Szczęśliwa stokrotka, na ogrodowej ścieżce
Niech Twoja srebrna stopa mnie zdepcze
Zdepcze mnie na śmierć.
