Jerzy Grotowski. Geniusz czy narcyz? A może jedno i drugie?

Jerzy Grotowski. Artysta, mistyk, mag, guru – boss! Jeden z największych reformatorów teatru. Tropiciel, jak sam o sobie pisał, absolutnej, czystej teatralności jako „gry w umowność”, prowadzącej do parodii losu ludzkiego, zniesienia podziału na scenę i widownię.

Fot. Wikimedia

Zmarł 25 lat temu. Ciężko chorował: serce, nerki, białaczka. Jeszcze kilka miesięcy przed śmiercią wygłosił ostatni z dziewięciu wykładów w College de France, gdzie specjalnie dla niego, jak kiedyś dla Mickiewicza, utworzono katedrę antropologii teatru.

Wyjechał z Polski w stanie wojennym. Otrzymał azyl polityczny w USA pomimo swych związków z komunistycznym reżimem za cenę twórczej wolności; dostał amerykańskie stypendium MacArthur Foundation, zwane grantem dla geniuszy, i został profesorem Columbia University. W 1990 roku przyjął obywatelstwo francuskie. Jego wykład inauguracyjny w College de France po raz pierwszy w historii tej szacownej instytucji odbył się nie w jej gmachu, ale w paryskim teatrze Bouffes du Nord Petera Brooka.

Grotowski prowadził dialog z kolektywną nieświadomością, wadził się z Bogiem, wędrował ku pierwotnemu doświadczeniu, a teatr był po drodze. Dobrze wpisywał się w epokę hipisów, „białych Cyganów”, jak ich nazywał. Mistyk w masce racjonalisty. Dla jednych genialny Grot osaczający największe tajemnice tkwiące w człowieku, twórca charyzmatyczny, kapłan świeckiej religii, niepokorny, przekorny, zbuntowany. Dla innych narcystyczny Żorżyk o wielkiej potrzebie uznania, adoracji, sławy, manipulator ludźmi, sztukmistrz, heretyk, profan odprawiający czarne msze, jak twierdził prymas Wyszyński. Posądzano go o szamanizm, o pozowanie na proroka, na apostoła ducha własnej autokreacji.

 

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2024-02-26

Leszek Turkiewicz


Wiadomości
Mateusz Morawiecki będzie miał ochronę? Internauci w szoku
bin, www.gazeta.pl, www.gazetaprawna.pl, www.wp.pl
Kaczyński jak ojciec chrzestny? Komentarze w sprawie przesłuchania
(WA)
Komisji ds. rosyjskich wpływów. Potrzebna dla Polski czy rządu?
Na podst. tekstów Agnieszki Burzyńskiej, Marty Rawicz, Zbigniewa Parafianowicza
Społeczeństwo
Może diabeł mi podpowiadał? Wyrok w sprawie zabójstwa siekierą
Katarzyna Binkowska
Fajbusiewicz wraca do spraw sprzed lat. Głos mordercy rozpoznał telewidz
Michał Fajbusiewicz
Prawnik radzi. Kto musi zapłacić za stawiennictwo w wojsku? 
Mecenas Jan Paragraf
Zagadka kryminalna. Próbowała dźgnąć mnie nożem
Wojciech Chądzyński
Matki boją się wychodzić z bloku. „Każdy ma do niego szacunek”
Bohdan Melka, „Żyją w panicznym strachu przed sąsiadem”, TVN
Świat/Peryskop
Makabryczna turystyka. Ich marzeniem jest znaleźć się w centrum wojny
E.W. na podst. Paulina Wilk „Podróże do piekła”, „Polityka” nr 22/2024
Chmury burzowe nad wyborami. Biden zadaje sobie samobójcze ciosy
STOL
Ślub stu osieroconych dziewcząt. Niektóre z nich są nieletnie
EW na podst.: TRT Africa, The Guardian Nigeria, BBC, dateline.ng
Hiszpańska Villajoyosy. Ciepło, słodko, kolorowo
Chrystian Ślusarczyk
Austriackie gadanie, czyli obóz dla uchodźców. Powrót do przeszłości
Ewa Korzeniowska
Lifestyle/Zdrowie
Co dalej z 40 Plus? Polacy potrzebują tego programu
A.M.
Zrozumieć celiakię. Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa dla każdego?
Andrzej Marciniak
Rozmowa ze „zdrajcą doskonałym” o przygodzie w niecodziennym reality show
Agnieszka Pacho
Pożegnanie Jacka Zielińskiego. Odszedł młodszy Skald
Maciej Malinowski
Anita Sokołowska. O stabilności i wpływie aktora na społeczeństwo
Na podst. tekstu Joanny Derdy
Angorka