Wielka improwizacja. Rozmowa z prof. RAFAŁEM CHWEDORUKIEM

Rozmowa z prof. RAFAŁEM CHWEDORUKIEM, politologiem z Uniwersytetu Warszawskiego

Fot. Wikimedia

– Pod koniec lat 80., gdy kraj znajdował się w ogromnym kryzysie, „Solidarność” nie była już znaczącą siłą. Jednak komuniści postanowili podzielić się z nią władzą.

– W Związku Radzieckim całkowicie nie udał się eksperyment budowania społeczeństwa konsumpcyjnego, Moskwa przegrywała też gospodarczo wyścig zbrojeń. Wybory czerwcowe odbyły się po negocjacjach Gorbaczowa z Reaganem (Genewa 1985, ReykjavÍk 1986 – przyp. autora) i po porozumieniu zawartym przez Jaruzelskiego z Rockefellerem (1985). Karty były więc rozdane, do tego obie strony były bardzo osłabione. Gdyby „Solidarność” nie usiadła wówczas do rozmów z władzą, to wcześniej czy później usiadłby kto inny: Solidarność Walcząca, KPN, anarchiści, PPS Ikonowicza, Federacja Młodzieży Walczącej.

– Już po wprowadzeniu stanu wojennego niektórzy ekonomiści, także związani z władzą, proponowali, przy zachowaniu politycznego monopolu PZPR, wprowadzić rynkowe zasady w gospodarce, tak jak to zrobiono w Chinach.

– Biorąc pod uwagę skalę, bardziej pasowałby przykład Korei Południowej. Pamiętajmy jednak, że Jaruzelski nie był generałem Parkiem (prezydent Korei). Nie mógłby sobie pozwolić na strzelanie do ludzi z taką częstotliwością i efektem jak Park, gdy z żelazną konsekwencją wprowadzał rynkowe reformy (prezydenta zastrzelił szef jego wywiadu – przyp. autora). Komuniści nie mieli siły i poparcia społecznego pozwalającego na przeprowadzenie reform, które musiałyby doprowadzić do zubożenia całych grup społecznych, co obserwowaliśmy od 1990 roku. Dlatego często uważa się „Solidarność” z 1989 roku za grupę bardzo naiwnych polityków, którzy zapewne nie zdawali sobie do końca sprawy, jakie problemy, wstrząsy społeczne czekają ich po przejęciu władzy i zwróceniu się ku Zachodowi.

– Czy podczas obrad Okrągłego Stołu opozycja mogła uzyskać więcej?

– Z całą pewnością więcej mogła ugrać władza. Przede wszystkim przegrała kwestię ordynacji wyborczej do Senatu. Zgoda na coś, co przypominało JOW-y (jednomandatowe okręgi wyborcze), automatycznie wprowadzała mechanizm plebiscytu, który władza musiała przegrać. Do tego podziały, które istniały w szeroko rozumianej „Solidarności” i ujawniły się około 1992 roku, mogły się zacząć już w roku 1989. Pomysł z listą krajową był dobry, pod warunkiem że nie byłoby w nim bariery 50 proc. głosów. Pamiętajmy, że na Ziemiach Północnych i Zachodnich, poza wielkimi miastami, w czerwcowych wyborach władza nie wypadła źle. Za to ekipa Wałęsy zyskała 150 proc. tego, co było możliwe, zdobywając kilka tygodni po wyborach czerwcowych władzę i stosunkowo szybko także resorty siłowe.

 

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2024-06-11

Krzysztof Różycki


Wiadomości
O języku serca, snu i miłości. Decyzja Dudy o języku śląskim ma prawo boleć
Henryk Martenka
„Walet” tropi „Red is Bad”. Marka odzieżowa sponsorowana za nasze pieniądze
AB
Wielka improwizacja. Rozmowa z prof. RAFAŁEM CHWEDORUKIEM
Krzysztof Różycki
Społeczeństwo
Cwaniaków ci u nas dostatek. Mężczyzna oszukiwał kobiety na pieniądze
Bohdan Melka na podst. Kanał Zero, Uwodził i wyłudzał pieniądze, 31.05
O krok od wystrzału. Co się stało z polską klasą średnią?
E.W. na podst. Dawid Karpiuk. Uwaga, toniemy. Newsweek nr 23/2024
Świat/Peryskop
Kraje bałtyckie i Finlandia w gotowości. Nie chcą dać się zaskoczyć Rosji
KA na podst.: lrt.lt, news.err.ee, vz.lt, ft.com, theconversation.com, nv.ua
Wojna na Ukrainie a dzieci. Wiele z nich zginęło lub zostało rannych
AS na podst.: bbc.com, abcnews.go.com
Afrykański apetyt Rosji. Co planuje Putin na tych terenach?
(ChS) Na podst. www.sme.sk
Paryskie gołębie, miejcie się na baczności!
Piotr Czarzasty, Paryż, korty Rolanda Garrosa
Gjlilan. All inclusive dla więźnia
(ChS) na podst.: www.dnevnik.bg, www.koha.net, www.apnews.com
Lifestyle/Zdrowie
Ta terapia może pomóc wielu dzieciom w odzyskaniu słuchu
TŁ, ELEANOR HAYWARD © Times Newspaper Limited, London 2024
Szczepionka przeciw czerniakowi. To przełom w zmaganiach z rakiem
KK na podst.: BBC, Reuters, The Guardian, Der Spiegel, CNBC, The Daily Mail
Kontrowersyjne słowa Pawła Golca o koniach. Komentarze internautów
(bin) na podst. www.pudelek.pl, www.salon24.pl www.gazeta.pl
Angorka