Ten trend nie dotyczy jednak wschodniej granicy, gdzie w minionym roku około 17 tys. osób próbowało przedostać się nielegalnie na teren UE. Jest to wzrost aż o 192 proc. w porównaniu z rokiem 2023, a za znaczną część tych przypadków odpowiadają osoby chcące sforsować granice Polski, Litwy i Łotwy z terenu Białorusi.
W najbliższym czasie zdaniem ekspertów nie można spodziewać się poprawy sytuacji. Wręcz przeciwnie, wraz z nadejściem cieplejszej pogody liczba osób chcących dostać się na teren państw bałtyckich z Białorusi rośnie. Na początku maja szef litewskiej Państwowej Straży Granicznej (VSAT) ogłosił, że wraz z Litewskimi Siłami Zbrojnymi uzgodniono rozmieszczenie dodatkowych wojsk wzdłuż granicy. Liczba żołnierzy zadysponowanych do tego zadania nie została podana do wiadomości publicznej. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Litwy podkreśla, że na granicy panuje nadzwyczajna sytuacja, a siły VSAT są maksymalnie zaangażowane w powstrzymanie przepływu nielegalnej migracji.
Z kolei Łotysze współpracują w zakresie ochrony granic z Estonią. Estońskie policja i Straż Graniczna (PPA) na początku maja już po raz 10. wsparła łotewskich pograniczników, tym razem wysyłając 11-osobowy oddział funkcjonariuszy ESTPOL10. Zostali oni przydzieleni do patrolowania granicy z Białorusią na południu Łotwy. Łotysze specjalnie poprosili o pomoc oddziału, który jest przeszkolony i doświadczony w kontrolowaniu tłumu. Apel o wsparcie od estońskich funkcjonariuszy został podyktowany nie tylko rosnącą liczbą prób nielegalnego przekroczenia granicy, ale też agresywnym zachowaniem migrantów.
Pod koniec kwietnia, podczas zatrzymania siedmioosobowej grupy, jeden ze strażników musiał oddać strzały ostrzegawcze po tym, jak pogranicznicy zostali obrzuceni kamieniami i kłodami. Do podobnych incydentów doszło również na początku maja na granicy Litwy z Białorusią. Pod koniec ubiegłego roku łotewski rząd przedłużył działanie systemu wzmocnionej ochrony granicy łotewsko-białoruskiej. W połowie marca zdecydowano natomiast, że trzy z łotewskich przejść granicznych z Rosją i Białorusią zostaną zamknięte dla ruchu pieszego i można je przekraczać wyłącznie samochodem. Decyzja została podjęta na wniosek Państwowej Straży Granicznej.
Napięcie na wschodniej granicy UE nie maleje. Od początku tego roku litewscy funkcjonariusze powstrzymali już niemalże 700 osób próbujących dostać się na teren kraju. W całym 2024 roku w niewyznaczonych do przekraczania granicy miejscach zawrócono 1002 osoby. Łotysze odczuwają jeszcze większą presję – w tym roku powstrzymali już ponad 2900 prób dostania się do kraju. W całym 2024 roku łotewska straż graniczna zawróciła 5388 osób chcących nielegalnie przekroczyć granicę od strony Białorusi, a 26 zostało wpuszczonych do kraju z powodów humanitarnych.
