Celem organu jest przejęcie władzy po upadku reżimu Łukaszenki, rehabilitacja osób skazanych i wolne wybory. Gdzie będzie siedziba emigracyjnego rządu? Według Miloša Vystrčila, przewodniczącego czeskiego Senatu, siedzibą i miejscem stałego urzędowania białoruskiego rządu na emigracji powinna stać się Praga.
Czeski polityk poinformował o tym w czasie spotkania z Cichanouską. Doszło do niego w miejscu ważnym dla czeskiej i białoruskiej historii najnowszej – na praskim cmentarzu Olšanskim. Przewodniczący Senatu i liderka białoruskiej opozycji uczcili pamięć dwóch białoruskich prezydentów na emigracji, Piotra Kreczuskiego i Wasiła Zacharki, urzędujących w Pradze w pierwszej połowie XX w. Białoruscy politycy musieli uciekać przed zajmującymi ich kraj bolszewikami. Innym akcentem zacieśniającym czesko-białoruskie więzi było odsłonięcie przez Cichanouską tablicy pamiątkowej poświęconej drukarzowi Františkowi Skorinowi, który w XVI w. mieszkał w Pradze i wydrukował pierwszą książkę w języku starobiałoruskim.
Historia się powtarza
Wielu czeskich polityków jest zdania, że skoro Czesi w latach 1923 – 1946 przyjęli szukających schronienia białoruskich polityków, a współpraca na linii Praga – emigracyjne władze Białorusi układała się wzorowo, to dlaczego nie powtórzyć tego także dziś. – O tych czasach nie pamięta ani Europa, ani wielu Czechów. Jestem przekonany, że dzisiaj, gdy społeczeństwo białoruskie musi stawiać czoła krwawemu reżimowi Łukaszenki, Praga powinna zapewnić białoruskiemu rządowi na uchodźstwie przestrzeń do działania na rzecz wolnej Białorusi.
Warto pamiętać, że Swiatłana Cichanouska wraz z czeskim ministrem spraw zagranicznych Janem Lipavskim otworzyli Biuro Sił Demokratycznych Białorusi w Pradze. W powstaniu biura dwa lata temu pomagał także były czeski prezydent Miloš Zeman. Lipavský określił powstanie praskiego biura jako „pomost między czeskim, europejskim i białoruskim społeczeństwem obywatelskim; pomost łączący działania niepodległościowe Białorusinów”. Istnienie praskiego biura może znacząco ułatwić sformowanie białoruskiego rządu na emigracji w Pradze. Czesi do spotkań z liderką białoruskiej opozycji przywiązują dużą wagę. W związku z wizytą Cichanouskiej w najstarszym praskim kinie „Lucerna”, w ramach festiwalu One World, zaprezentowany został film dokumentalny o Cichanouskiej i jej drodze do politycznego liderowania w szeregach białoruskiej opozycji.
Polska również chce pomóc
Polska, największy prodemokratyczny sąsiad dzisiejszej Białorusi, także chce odgrywać znaczącą rolę w kształtowaniu i wspieraniu białoruskiej opozycji. W tym celu w kwietniu 2023 r. białoruski rząd emigracyjny uzyskał osobowość prawną w Polsce. Rejestracja gabinetu jako osoby prawnej była niezbędna dla jego działalności, a także dla przedstawicieli i ekspertów.
Przypomnijmy, że w marcu ubiegłego roku sąd w Mińsku skazał zaocznie Cichanouską na 15 lat pozbawienia wolności. Białorusinka mieszka obecnie na Litwie. Dlaczego zatem siedzibą rządu emigracyjnego nie miałoby być Wilno? W Europie Środkowej słychać głosy, że Litwa stosować będzie coraz dotkliwsze sankcje wobec Białorusinów. Trudno spodziewać się, by dotknęły one Cichanouską i jej ludzi, ale atmosfera totalnego zwalczania Białorusi i Białorusinów przez Litwę udziela się chyba także Swiatłanie i jej otoczeniu.
W sierpniu 2022 roku Cichanouska ogłosiła zamiar powołania rządu tymczasowego Białorusi pod swoim przywództwem. Obserwując zaangażowanie Czechów, wiele wskazuje na to, że już wkrótce jego siedziba znajdzie się nad Wełtawą.
Swiatłana Cichanouska dla @gazeta_wyborcza : Na przykładzie Białorusi widać, do czego może doprowadzić przywództwo państwa, gdy obywatele nie uczestniczą w życiu własnego kraju pic.twitter.com/WgkKPXUnud
— Wideo Wyborcza.pl (@WideoWyborcza) October 12, 2023
