Założona 25 lat temu Gates Foundation zakończy działalność 31 grudnia 2045 roku, znacznie wcześniej, niż planowano. Środki, które zostaną wydane na tak szlachetne cele, oceniane są na 200 miliardów dolarów, aczkolwiek Gates powiedział, że ich wysokość może się zmienić w zależności od inflacji i rozwoju wydarzeń na rynkach. Do tej pory fundacja wydała około 100 miliardów dolarów. W 2026 jej budżet osiągnie 9 miliardów dolarów, w następnych latach po 10 miliardów.
Gates oświadczył, że pragnie ograniczyć ubóstwo, wykorzenić lub zredukować zasięg niebezpiecznych chorób, jak polio, odra czy malaria. Powiedział, że nie chce, aby kobiety i dzieci umierały z powodów, którym można zapobiec. „Ludzie będą mówić o mnie wiele rzeczy, gdy umrę, ale jestem zdecydowany doprowadzić do tego, że nie powiedzą: «Umarł bogaty». Jest zbyt wiele pilnych problemów do rozwiązania, abym mógł zachować zasoby, które mogą zostać wykorzystane do pomocy” – stwierdził Gates. Fortuna przedsiębiorcy oceniana jest na 109 miliardów dolarów. Na liście najzamożniejszych ludzi na świecie, sporządzonej przez portal Bloomberg, założyciel Microsoftu zajmuje piąte miejsce.
Jeśli te plany zostaną urzeczywistnione, będzie to jedna z największych donacji filantropijnych w historii. Gates rozda więcej niż w przeszłości sławni przemysłowcy John D. Rockefeller i Andrew Carnegie. Być może prześcignie go w hojności tylko inwestor Warren Buffett, który zapowiedział, że rozda swój majątek oceniany obecnie na 160 miliardów dolarów. 41 procent środków Gates Foundation pochodzi właśnie od Buffetta, resztę przekazali jej Bill Gates i jego małżonka (do 2021 roku) Melinda z dochodów Microsoftu.
Miliarder podjął decyzję szybszego rozdania fortuny, ponieważ administracja Donalda Trumpa radykalnie ogranicza wydatki na pomoc humanitarną na świecie, co może mieć fatalne skutki.
Agencja Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID), która w roku fiskalnym 2023 wydała 44 miliardy dolarów, zamierza zredukować swoje programy pomocy o 80 procent. Twarzą tych działań jest szef koncernu Tesla Elon Musk. Bill Gates oskarżył Muska, że „zabija najbiedniejsze dzieci na świecie”. Ten wziął odwet, nazywając założyciela Microsoftu „wielkim łgarzem”.
Komentatorzy zwracają uwagę, że wokół Gates Foundation krążą różne teorie spiskowe i często oskarżana jest ona o mroczne knowania i niecne zamiary. Światowa Organizacja Zdrowia skrytykowała fundację za to, że ma nieproporcjonalnie rozległą władzę i wpływy bez ponoszenia należytej odpowiedzialności.
