R E K L A M A
R E K L A M A

Będzie się pisało „Warszawianin”. Poprawki w ortografii

Niektórzy dziennikarze zdążyli już nazwać ingerencję językoznawców w sprawy ortografii (zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.) usankcjonowane przez Radę Języka Polskiego PAN rewolucją lub przewrotem kopernikańskim. Nie należy chyba tego w ten sposób traktować. 

Rys. Katarzyna Zalepa

Wprowadzonych zostanie jedynie kilkanaście poprawek dotyczących zasady konwencjonalnej ortografii polskiej, tzn. zapisu pewnych wyrazów i wyrażeń wielką bądź małą literą, łącznie lub rozdzielnie.

O niektóre poprawki upominałem się na łamach „Obcego języka polskiego” od lat. Stali czytelnicy „Angory” z pewnością pamiętają, że swego czasu postulowałem zniesienie nakazu łącznego zapisywania spójników i partykuł z cząstkami –bym, -byś, -by-byśmy, -byście, np. bobym, chybabyś, czybyśniżby, zaśby, ponieważbyśmy, więcbyście. Argumentowałem, że reguła jest martwa, nieznana większości piszących.

Teraz będzie się wreszcie pisało rozdzielnie bo bym, chyba byś, czy byś, niż by, zaś by, ponieważ byśmy, więc byście itd. Zniknie tym samym rozróżnienie spójnikowego połączenia toby (np. gdyby kózka nie skakała, toby nóżki nie złamała) i konstrukcji zdaniowej z zaimkiem to by (np. to by było za łatwe).

Dopuszczono rozdzielną pisownię cząstek typu super-, ekstra-, eko-, mega-, mini-, maksimidi-, mega-, makro-. Uznano, że mogą one występować również jako samodzielne wyrazy, a więc że można pisać np. supertowar i super towar, megaimpreza i mega impreza, ekstrazarobki i ekstra zarobki.

Za poprawny uznano zapis nibyartystanibygotyk, nibyludowy oraz quasiopiekunquasinauka, quasipostępowy (dawniej z łącznikiem).

Zmieni się reguła zapisywania nazw mieszkańców miast. Do tej pory należało pisać małą literą warszawianin, krakowianinkatowiczanin itp. Od 2026 r. będzie się pisało Warszawianin, Krakowianin, Katowiczanin, czyli wielką literą. Nieaktualna stanie się zatem reguła mówiąca o tym, że należy pisać Sądeczanin (‘mieszkaniec Sądecczyzny’), ale sądeczanin (‘mieszkaniec Nowego Sącza, Starego Sącza’).

Ujednolicona zostanie pisownia wielką literą nazw firm i marek wyrobów przemysłowych i pojedynczych egzemplarzy tych wyrobów, np. samochód marki Toyota i Janek przyjechał złotą Toyotą (dotąd Janek przyjechał złotą toyotą).

Łącznie postanowiono zapisywać wyrażenia półzabawa, półnauka (do tej pory pół zabawa, pół nauka); półżartempółserio (dotąd pół żartem, pół serio); półspałpółczuwał (dotąd pół spał, pół czuwał) i pół-Polak, pół-Szwed (dotąd pół Polak, pół Szwed).

Wprowadzono pisownię wielką literą wszystkich członów wielowyrazowych nazw geograficznych i miejscowych, których drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku, typu Morze Marmara, Pustynia Gobi, Półwysep Hel, Wyspa Uznam (dotąd pisało się morze Marmara, pustynia Gobi, półwysep Hel, wyspa Uznam).

Poprawny będzie odtąd zapis Plac ZbawicielaPark Kościuszki, Kopiec WandyKościół Mariacki, Pałac Staszica, Zamek Książ, Most Poniatowskiego, Pomnik Ofiar Getta, Cmentarz Rakowicki (dotąd człony plac, park, kopiec, kościół, pałac, zamek, most, pomnik, cmentarz należało zapisywać małą literą).

Wprowadzi się ponadto łączną pisownię nie- z przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi bez względu na kategorię stopnia, a więc także w stopniu wyższym i najwyższym, np. niemiły, niemilszynienajmilszy; nielepiej, nienajlepiej.

Jednakowa będzie pisownia Nagroda Pulitzera i Nagroda Złote Lwy (dotąd Nagroda Pulitzera, ale nagroda Złote Lwy). 

2024-05-20

Maciej Malinowski


Wiadomości
Sejm przeciw cyfrowej patologii. Zakaz patostreamów przegłosowany
4bs
Spinki, pot i protokół, czyli… Nawrocki na urodzinach Trumpa
(KGB)
Afera podkarpacka nie istnieje
Jan Rojewski
Społeczeństwo
On z Dysonem, ona z milionem, czyli… Kto tu nosi portki?
(KGB) na podst. Radio BBC Melissa Hogenboom, podcast „Dlaczego pieniądze i władza wpływają na poczucie własnej wartości u mężczyzn”
Nasz Dubaj. Największy hotel w Polsce otwarty!
Agnieszka Pacho
Ekspertka: przyszłe emerytury będą dramatycznie niskie
Krzysztof Różycki
Świat/Peryskop
Mundial XXL. Największe mistrzostwa świata w historii
Maciej Woldan
Ulice pełne gniewu. Irlandczycy mają dość imigrantów
(EW) na podst.: Belfast News Letter, Belfast Telegraph, The Guardian, The Independent, ITV News
Urodziny cesarza Trumpa. Naród, flaga i klatka MMA
EW na podst.: New Republic, ABC, AP, The Fulcrum, The Guardian, Reuters
Lifestyle/Zdrowie
Od 1 sierpnia ważna zmiana w profilaktyce raka szyjki macicy
A.M.
Prawdziwy „król ciemności”. Rak skóry atakuje coraz częściej
Andrzej Marciniak
„Złoty strzał”. Podejrzana śmierć seniorki w hospicjum
Krzysztof Różycki
Angorka - nie tylko dla dzieci...
Michał Stochel triumfuje w Eurowizji dla Młodych Muzyków
H.J. opr. na podst. www.tvp.info
Uwięzione statki mogą zagrozić oceanom. Naukowcy alarmują
M.K. opr. na podst. www.rmf24.pl
AI stworzyła szczepionkę. Naukowcy liczą na przełom w walce z pandemiami
H.J. opr. na podst. www.tvp.info