R E K L A M A
R E K L A M A

Ślonsko godka. Gwara czy już język?

Według ostatniego spisu powszechnego 467 tys. obywateli posługuje się na co dzień językiem śląskim. Mówimy więc o trzynastym co do wielkości języku słowiańskim. I o trzecim najczęściej używanym – po polskim i angielskim – języku w Polsce.

Fot. Wikimedia

Mimo liczb śląski ma wciąż prawnie status taki sam jak slang grzybiarzy, czyli nie ma żadnego. Tymczasem Ślązacy chcą zachować tożsamość i swoją odrębność manifestują. Około 2010 r. rozpoczęła się rewolucja górnośląska. Następne lata to spis powszechny z 847 tysiącami deklaracji narodowości śląskiej, rozkwit aglomeracji, współrządzenie województwem przez Ruch Autonomii Śląska i wdzieranie się śląszczyzny do przestrzeni publicznej.

Godka znalazła miejsce na deskach teatrów i w naukowych publikacjach. Tłumaczy się na nią największe utwory literatury światowej – od dramatów Ajschylosa po „Władcę Pierścieni”. Aspiracje etniczne zauważył też biznes – Coca-Cola, Ikea, Tchibo przygotowują reklamy po śląsku. Wydaje się, że godka jest wszędzie: po śląsku można korzystać z telefonu Samsung, Face booka, odkurzacza. Można iść do kina na film ze śląskim dubbingiem (…). Kryminał „Kōmisorz Hanusik” Marcina Melona miał kilkanaście dodruków, a na spektakl „Cholonek” sprzedano ponad 120 tys. biletów. Trzeba wreszcie prawnie usankcjonować godkę. Opowiada się za tym większość partii zasiadających w parlamencie, poza PiS-em i Konfederacją. W tegorocznym budżecie przewidziane są pieniądze – 2 mln zł. Uznanie śląskiego przełożyłoby się w kolejnym roku na 300 – 400 mln, środki niemal w całości poszłyby na edukację. Śląski byłby fakultatywnie nauczany w szkołach, będzie można po śląsku zdawać maturę, tu i tam mogą pojawić się też dwujęzyczne nazwy miejscowości (w województwie opolskim, gdzie już są nazwy po niemiecku, nawet trójjęzyczne).

Głosowanie w Sejmie

 Niebawem kwestia trafi pod głosowanie w Sejmie. Jaki będzie jego efekt? Do tej pory projekty podobnych ustaw przepadały z kretesem. Ostatnią odmowę przyznania śląszczyźnie statusu języka regionalnego rząd uzasadnił następująco: Uznawanie istnienia kolejnych dialektów (…) mogłoby w rezultacie doprowadzić do sytuacji, w której społeczeństwo Rzeczpospolitej Polskiej składałoby się wyłącznie z osób posługujących się odrębnymi językami regionalnymi bez istnienia narodowego języka ogólnego. Ślązacy zadrwili: – Wszyscy Polacy nie przejdą chyba na śląski. 

2024-04-02

E.W. na podst.: Zbigniew Rokita. W tym języku czuję się lepszym człowiekiem. Tygodnik Powszechny nr 12/2024


Wiadomości
Sejm przeciw cyfrowej patologii. Zakaz patostreamów przegłosowany
4bs
Spinki, pot i protokół, czyli… Nawrocki na urodzinach Trumpa
(KGB)
Afera podkarpacka nie istnieje
Jan Rojewski
Społeczeństwo
On z Dysonem, ona z milionem, czyli… Kto tu nosi portki?
(KGB) na podst. Radio BBC Melissa Hogenboom, podcast „Dlaczego pieniądze i władza wpływają na poczucie własnej wartości u mężczyzn”
Nasz Dubaj. Największy hotel w Polsce otwarty!
Agnieszka Pacho
Ekspertka: przyszłe emerytury będą dramatycznie niskie
Krzysztof Różycki
Świat/Peryskop
Mundial XXL. Największe mistrzostwa świata w historii
Maciej Woldan
Ulice pełne gniewu. Irlandczycy mają dość imigrantów
(EW) na podst.: Belfast News Letter, Belfast Telegraph, The Guardian, The Independent, ITV News
Urodziny cesarza Trumpa. Naród, flaga i klatka MMA
EW na podst.: New Republic, ABC, AP, The Fulcrum, The Guardian, Reuters
Lifestyle/Zdrowie
Od 1 sierpnia ważna zmiana w profilaktyce raka szyjki macicy
A.M.
Prawdziwy „król ciemności”. Rak skóry atakuje coraz częściej
Andrzej Marciniak
„Złoty strzał”. Podejrzana śmierć seniorki w hospicjum
Krzysztof Różycki
Angorka - nie tylko dla dzieci...
Michał Stochel triumfuje w Eurowizji dla Młodych Muzyków
H.J. opr. na podst. www.tvp.info
Uwięzione statki mogą zagrozić oceanom. Naukowcy alarmują
M.K. opr. na podst. www.rmf24.pl
AI stworzyła szczepionkę. Naukowcy liczą na przełom w walce z pandemiami
H.J. opr. na podst. www.tvp.info