Przebudzenie Etny. Groźny i najpiękniejszy wulkan świata

W ubiegłym tygodniu natura wymusiła zamknięcie lotniska w Katanii na Sycylii. Dzieje się tak okresowo z powodu aktywności wulkanicznej Etny. Gdy widoczność słabnie i płyta lotniska jest pokryta warstwą pyłu wulkanicznego, ruch samolotów nie może odbywać się bezpiecznie. 

Fot. Wikimedia

Etna jest symbolem Sycylii, tak jak Koloseum symbolem Wiecznego Miasta. Jest coś jeszcze, co łączy wulkan i amfiteatr: obecność na liście światowego dziedzictwa UNESCO! Dla ludzkości Etna ma taką rangę, jak wyspy Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych, lasy Puszczy Białowieskiej czy transgraniczne watty w Niemczech, Holandii i Danii. Dla Sycylijczyków jest ognistym elementem tożsamości, rozgrzewającym nie mniej niż lokalny likwor Ogień Etny, Fuoco dell’Etna; synonimem niebezpiecznych związków i niekontrolowanej namiętności. Są dumni, że ich wulkan jest wyjątkowy pod różnymi względami, jako największy i najwyższy spośród najbardziej aktywnych w Europie, najbardziej urodziwy, najczęściej badany i monitorowany, a także mający globalne znaczenie naukowe i kulturowe dla wulkanologii, geofizyki i innych nauk o Ziemi.

Etna jest jak kobieta, zmienna. Zwłaszcza jej wysokość ulega modyfikacjom. W 1981 roku było to 3350 metrów nad poziomem morza, w 1998 roku – 3330 metrów, 20 lat później – 3326, a od 2019 roku jest to 3320 metrów. Erupcje zdarzają się na szczycie i na zboczach. Aktywność szczytowa może trwać – z przerwami – nawet dłużej, jak było to w latach: 1955 – 1971, 1995 – 2001 i 2011 – 2018. Jeśli chodzi o erupcje na zboczach, to w ciągu ostatnich czterech dekad średni odstęp między nimi wynosił około dwóch lat. Czas ich trwania ograniczał się zwykle do kilku godzin, kiedy indziej przekraczał rok. Były to dokładnie 472 dni w ciągu lat 1991 – 1993 czy 419 dni w sezonie 2008/2009. Generalnie z Etną nie ma reguł i na Sycylii mówi się, że może kochać i zabijać.

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2023-05-29

ANS na podst.: ansa.it, siviaggia.it, ingv.it, ilpost.it, Il Corriere della Sera, unesco.it, focusicilia.it, siciliafilm.com


Wiadomości
Ksucie w Ksanach [REPORTAŻ ANGORY]
Wojciech Barczak
Spór o Polskę. Rozmowa z prof. RYSZARDEM PIOTROWSKIM, konstytucjonalistą Uniwersytetu Warszawskiego
Krzysztof Różycki
Radio TOK FM bez nałożonej kary. Sprawa krytyki podręcznika „HiT”
Marek Palczewski
Marcin Romanowski i Mariusz Błaszczak. Posłowie bez immunitetu
AB Na podst.: Interii, WP.PL, TVN24
Boeing przyzna się do oszustw. Dzięki temu uniknie procesu karnego
KK na podst.: Washington Post, New York Times, USA Today, BBC, Associated Press
Społeczeństwo
Zwolnienia lekarskie po nowemu. Zmiany w L4
KGB na podst. TOK FM
GOPS się pomylił i wypłacał nienależne świadczenie. Teraz każe je spłacić
Wojciech Barczak na podst. Ewa Młodziankowska. „Wytknęła urzędnikom błąd” – Interwencja, Polsat
Świat/Peryskop
Prezydent Liberii zredukuje swoją wypłatę. Dla dobra kraju
JP na podst.: The Analyst (Liberia), BBC, Liberian Observer, allAfrica.com, africanews.com
Bajeczne, hinduskie megawesele. Uroczystość trwała miesiącami
KK na podst.: BBC, Hindustan Times, CNN, Times of India, Vogue, The Economic Times, The Daily Mail
Hymny narodów świata: Dolna Austria
Henryk Martenka
Lotnisko im. Berlusconiego. Włochom kojarzy się to jednoznacznie
ANS na podst.: ansa.it, repubblica.it, corriere.it, vanityfair.it, avvenire.it
Norweska armia ma wyszkolone psy, które znają nawet język rosyjski
Zbigniew Kuczyński
Lifestyle/Zdrowie
Robert Gonera wrócił do życia publicznego. „Prasa mnie skasowała”
Tomasz Gawiński
Objaw Raynauda. Palce ostrzegają przed chorobą
A.M.
Jadwiga Jankowska-Cieślak. Żyje według własnych zasad i jest jej z tym dobrze
Na podst. tekstu Krystyny Pytlakowskiej
Zwierzę ma świadomość. O inteligencji poszczególnych zwierząt
E.W. na podst. Katarzyna Burda. „Świadome istnienie szczura” „Newsweek” nr 28/2024
Angorka