Rosyjskie książki na utylizację. Teraz będą tylko ukraińskie

W piwnicy jednej z kijowskich księgarń setki rosyjskich książek czekają na utylizację. Książki – od klasyki literatury rosyjskiej po powieści kryminalne – wydane po rosyjsku i stare podręczniki przekazane zostały przez Ukraińców, którzy po ataku Rosji odwrócili się od rosyjskiej kultury. 

Fot. Pixabay

Jak wyjaśnia 32-letnia Nadia Kibenko, książki zostaną poddane recyklingowi, a papier wykorzystany m.in. przy drukowaniu tekstów ukraińskich. Zyski będą przekazane na wsparcie ukraińskiego wojska. Od lipca ubiegłego roku przetworzono w ten sposób 75 ton książek – około 150 tys. tomów. Oleksandra Kowalenko, studentka z Kijowa, która przyniosła książki do recyklingu, przyznaje, że chce pozbyć się wszystkich książek po rosyjsku, a zamiast nich kupić nowe – po ukraińsku. Nie znosi rosyjskiego, na wojnie straciła wielu bliskich. Świadkowie z okupowanych przez Rosję terytoriów mówią, że w szkołach książki ukraińskie wyrzucono i zastąpiono rosyjskimi. Program Putina przewiduje nauczanie, że Ukraińcy i Rosjanie są „jednym narodem”, a raport PEN America opublikowany w grudniu 2022 roku stwierdza, że przywódca Rosji planuje „nie tylko przejąć kontrolę nad terytorium Ukrainy, ale również wymazać ukraińską kulturę i tożsamość”. 

Ukraińskie książki były ukrywane

Olga Kozyriewa mieszka w obwodzie charkowskim. Mówi, że w czasie okupacji Rosjanie przywieźli własne książki, by uczyć dzieci języka rosyjskiego i literatury. Ukraińskie książki ukrywano w domach. Większość Ukraińców jest dwujęzyczna, ale od wybuchu wojny nie mówią po rosyjsku – nawet ci, dla których rosyjski to pierwszy język. 

Dr Marnie Howlett, politolożka z Uniwersytetu Oksfordzkiego badająca tożsamość narodową w Ukrainie, tłumaczy, że Ukraina nie jest podzielona na wschód i zachód. Chodzi o sprzeciw Ukrainy wobec agresora – Rosji. Zmieniono nazwy ulic i obalono pomniki sowieckich przywódców. W 2019 roku uchwalono ustawę, zgodnie z którą język ukraiński stał się oficjalnym językiem wszystkich działań rządu. Od momentu inwazji proces „derusyfikacji” przyspieszył. To inicjatywa w znacznej mierze oddolna. Sondaże pokazują, że Ukraina odwraca się od Rosji i zwraca ku Zachodowi. Łucewycz wyjaśnia, że gdy pojawia się zagrożenie dla tożsamości, ludzie zaczynają jej bronić i ją doceniać, a kultura staje się tarczą. 

AI a ukraińska kultura

W wojnie kulturowej uczestniczą ukraińskie start-upy technologiczne. Respeecher to kijowska firma zajmująca się syntezą głosu. Przed wybuchem wojny zyskała międzynarodową sławę dzięki odtworzeniu głosu młodego Marka Hamilla w roli Luke’a Skywalkera w filmie „The Mandalorian”. Gdy rakiety spadały na Kijów, firma – ze schronów – kontynuowała pracę nad dużymi hollywoodzkimi projektami. 

Jej dyrektor Aleksander Serdiuk mówi, że wojna nauczyła wszystkich, co naprawdę znaczy odporność. Szukał sposobów wykorzystania sztucznej inteligencji do zwrócenia uwagi na ukraińską kulturę. Tak narodziła się inicjatywa „Share UA voices”, w ramach której wykorzystuje się sztuczną inteligencję do przekształcania na język ukraiński wyrazów wsparcia płynących od celebrytów. Własnym głosem po ukraińsku mówili już Bear Grylls, Maye Musk i Abby Savage. 

Architekci z biura Balbek układają plany odbudowy kraju. Slava Balbek, współzałożyciel pracowni, mówi, że dziś bardziej niż kiedykolwiek widać wartość pracy architektów, którzy pragną zachować charakterystyczny styl ukraińskiego budownictwa. Inwazja Rosji wywróciła życie do góry nogami. Niektórzy pracownicy firmy zaciągnęli się do wojska, inni rozpoczęli wolontariat, wielu uciekło. Gdy na początku wojny zniknęły zlecenia komercyjne, Balbek i drugi współzałożyciel firmy, Borys Dorogow, przerzucili się na projekty społeczne. Pierwszy był „RE: Ukraine Housing” budujący „godne tymczasowe kwatery dla przesiedleńców”. Potem powstało cyfrowe narzędzie „RE: Ukraine Villages” pozwalające zachować unikatową architekturę ukraińskich wsi i tworzyć projekty w duchu architektury danego regionu. 

Andrij Klen, dyrektor generalny firmy Petcube, która produkuje cyfrowe kamery dla zwierząt, uważa, że wojsko wygrywa bitwy, ale to gospodarka wygrywa wojny. Firma uruchomiła inicjatywę „Spend With Ukraine”. Jej celem jest pobudzenie gospodarki poprzez dostarczanie ukraińskich produktów konsumentom z całego świata, aby poprzez codzienne zakupy mogli oni wyrażać solidarność z narodem Ukrainy. 

2024-02-26

AS na podst.: abcnews.go.com, dailymail.co.uk


Wiadomości
Mateusz Morawiecki będzie miał ochronę? Internauci w szoku
bin, www.gazeta.pl, www.gazetaprawna.pl, www.wp.pl
Kaczyński jak ojciec chrzestny? Komentarze w sprawie przesłuchania
(WA)
Komisji ds. rosyjskich wpływów. Potrzebna dla Polski czy rządu?
Na podst. tekstów Agnieszki Burzyńskiej, Marty Rawicz, Zbigniewa Parafianowicza
Społeczeństwo
Może diabeł mi podpowiadał? Wyrok w sprawie zabójstwa siekierą
Katarzyna Binkowska
Fajbusiewicz wraca do spraw sprzed lat. Głos mordercy rozpoznał telewidz
Michał Fajbusiewicz
Prawnik radzi. Kto musi zapłacić za stawiennictwo w wojsku? 
Mecenas Jan Paragraf
Zagadka kryminalna. Próbowała dźgnąć mnie nożem
Wojciech Chądzyński
Matki boją się wychodzić z bloku. „Każdy ma do niego szacunek”
Bohdan Melka, „Żyją w panicznym strachu przed sąsiadem”, TVN
Świat/Peryskop
Makabryczna turystyka. Ich marzeniem jest znaleźć się w centrum wojny
E.W. na podst. Paulina Wilk „Podróże do piekła”, „Polityka” nr 22/2024
Chmury burzowe nad wyborami. Biden zadaje sobie samobójcze ciosy
STOL
Ślub stu osieroconych dziewcząt. Niektóre z nich są nieletnie
EW na podst.: TRT Africa, The Guardian Nigeria, BBC, dateline.ng
Hiszpańska Villajoyosy. Ciepło, słodko, kolorowo
Chrystian Ślusarczyk
Austriackie gadanie, czyli obóz dla uchodźców. Powrót do przeszłości
Ewa Korzeniowska
Lifestyle/Zdrowie
Co dalej z 40 Plus? Polacy potrzebują tego programu
A.M.
Zrozumieć celiakię. Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa dla każdego?
Andrzej Marciniak
Rozmowa ze „zdrajcą doskonałym” o przygodzie w niecodziennym reality show
Agnieszka Pacho
Pożegnanie Jacka Zielińskiego. Odszedł młodszy Skald
Maciej Malinowski
Anita Sokołowska. O stabilności i wpływie aktora na społeczeństwo
Na podst. tekstu Joanny Derdy
Angorka