Reportaż z otchłani. „Wielka Szpera”

Wielka Szpera to gettowa nazwa deportacji i eksterminacji dzieci oraz osób starszych z getta w Łodzi, wówczas Litzmannstadt, przeprowadzonej przez Niemców we wrześniu 1943; do obozu w Chełmnie nad Nerem wywieziono wówczas na śmierć ponad 15 tys. ludzi.

Fot. Fragment okładki

Określenie pochodzi od allgemeine Gehsperre – całkowity zakaz opuszczania domów. 

Twórca poświęconej temu książki Marek Miller, łodzianin z urodzenia, jest założycielem Laboratorium Reportażu na Uniwersytecie Warszawskim, autorem wielu oryginalnych książek, w tym olśniewającej Uczty grudniowej 1840 r. (2007), rekonstrukcji historycznej kolacji literackiej w Paryżu, na której zmierzyło się na improwizacje „dwóch na słońcach swych przeciwnych Bogów” – Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki. Wielka Szpera (Laboratorium Reportażu i Wydawnictwo Westa-Druk, Łódź 2023) nie jest ani monografią naukową, ani autorską opowieścią o zagładzie getta łódzkiego.

Napisana została, jak głosi podtytuł, na podstawie rozmów przeprowadzonych przez Piotra Weycherta i Marka Millera oraz innych źródeł. Rozmowy z kilkudziesięcioma ocalałymi z Wielkiej Szpery Weychert i Miller przeprowadzili głównie w Izraelu oraz w Polsce. Miller uzupełnił je lekturą archiwalnych i drukowanych relacji i z tych źródeł wybrał raz paruzdaniowe, a raz parustronicowe fragmenty, by skomponować z nich obraz zagłady. Szczególnie silnie przemawiają fragmenty najkrótsze, czasem nawet jedno zdanie chwyta i wyraża esencję zdarzenia lepiej niż długa narracja. Może zadziwić szczegółowość relacji składanych po wielu latach, ale doświadczenia i sceny tak zaskakujące i tak dramatyczne bez wątpienia zostają w pamięci do końca życia i ludzie opowiadają o nich tak, jakby to było wczoraj.

 

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2024-02-06

Antoni Sułek


Wiadomości
Czystki ministra Macierewicza. „Armia w ruinie” cz. I
Edyta Żemła
Prof. Bralczyk: pies nie umiera, ale zdycha. Komentarze internautów
(WA)
Czekam na aresztowanie Kaczyńskiego. Rozmowa ze STEFANEM NIESIOŁOWSKIM
Krzysztof Różycki
Dlaczego Romanowski jest na wolności? Rozmowa z dr. MICHAŁEM SKWARZYŃSKIM, adwokatem
Krzysztof Różycki
Społeczeństwo
Zrobiła sobie zwykłe zdjęcie. Sztuczna inteligencja ją rozebrała
ChS na podst. BalkanInsight
W wieku 15 lat zbudował kosmiczny łazik. Teraz idzie po więcej
E.W. na podst. slaskie.eska.pl, talentopen.pl
Szwecja zabrała Polakom dzieci. Nie wiadomo, czy rodzina je odzyska
Bohdan Melka na podst. „Dzieci odebrane rodzicom i wywiezione z Polski do Szwecji”, Kanał Zero
100 lat temu na igrzyskach olimpijskich nastąpił debiut Polaków
KGB na podst.: Radio RMF FM
Niemcy o Polakach. Co internauci myślą o naszym narodzie? Część IV
E.W. na podst. forum.worldofplayers.de, de.quora.com
Świat/Peryskop
Jill Biden. Czemu pierwsza dama nie cierpi Kamali Harris?
KK na podst.: Washington Times, NYP, Vogue, The Daily Mail, The Times, The Daily Caller
Olimpijskie rendez-vous. Francja znów organizuje igrzyska
Leszek Turkiewicz
Kaja Kallas. Estońska liberałka i głowa dyplomacji unijnej
Krzysztof Mroziewicz
Kto zbuduje najdłuższy wiszący most dla pieszych? W Europie trwa wyścig
ChS na podst.: www.dailynewshungary.com, www.dolnimorava.cz
Hymny narodów świata: Górna Austria
Henryk Martenka
Lifestyle/Zdrowie
„Polacy, nic się nie stało”. Najważniejsze, abyście wyglądali z klasą
Plotkara
AI odmładza Billy’ego Joela. Artysta znów komponuje nowe utwory
Grzegorz Walenda
Florenckie Muzeum Mody. Historia krawiectwa od XVIII wieku
ANS na podst.: artribune.com, ansa.it, rainews.it, uffizi.it, panorama.it, corriere.it
Klątwa Beverly Hills 90210. Kolejna gwiazda przedwcześnie zmarła
ANS na podst.: repubblica.it, ilsole24ore.com, ilmessaggero.it, corrieredellosport.it, lastampa.it, gazzetta.it
Hiszpanie po raz czwarty mistrzami. Jakie pieniądze idą za zwycięstwem?
Maciej Woldan
Angorka