Krytyka SAFE i własna propozycja
Po środowym spotkaniu z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim prezydent Karol Nawrocki poinformował, że rozmowy dotyczyły opracowania alternatywy dla europejskiego programu SAFE. Podkreślił, że w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od kilku tygodni prowadzone były analizy przygotowywane przez ekspertów, a także konsultacje z Narodowym Bankiem Polskim. Ich rezultatem ma być propozycja programu określanego jako „polski SAFE 0 proc.”.
Podczas konferencji prasowej prezydent zaznaczył, że po tygodniach pracy ekspertów w Kancelarii Prezydenta oraz działaniach prezesa NBP Adama Glapińskiego odbyła się dyskusja nad koncepcją wspomnianej alternatywy.
Prezydent Karol Nawrocki ponownie wyraził swoje zastrzeżenia wobec programu SAFE. W jego ocenie mechanizm ten wiąże się z długoterminowymi zobowiązaniami finansowymi, które mogłyby być spłacane nawet do 2070 roku. Nawrocki zwrócił także uwagę na kwestie prawne. Jego zdaniem program może pozostawać w sprzeczności z Traktatem o Unii Europejskiej, a konkretnie z jego artykułem 4, który zakłada, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo należy do kompetencji państw członkowskich. Prezydent wskazał również na warunkowość wypłat środków w ramach SAFE. Podkreślił, że zapisy dotyczące tych mechanizmów mogą według niego stanowić zagrożenie dla stabilnego rozwoju polskich sił zbrojnych.
Karol Nawrocki zaznaczył, że podczas rozmów z Glapińskim nie omawiano jeszcze szczegółów dotyczących konkretnych wydatków w ramach proponowanego programu „Polski SAFE 0 proc.”. Jak jednak podkreślił prezydent, środki miałyby być przeznaczane na najpilniejsze potrzeby polskich sił zbrojnych, bez ograniczeń i warunków przewidzianych w europejskim programie SAFE. Wśród możliwych zakupów Nawrocki wymienił m.in. sprzęt produkcji amerykańskiej, w tym samoloty F-35 Lightning II, a także amunicję oraz inne elementy wyposażenia wojskowego. Jego zdaniem taki model finansowania zapewniłby Polsce większą elastyczność w reagowaniu na potrzeby modernizacyjne armii i pozwoliłby utrzymać ciągłość polityki zakupowej prowadzonej w ostatnich latach.
Glapiński gotowy do współpracy
Podczas konferencji prasowej wypowiedział się także prezes Narodowego Banku Polskiego, Adam Glapiński. Zapewnił, że bank centralny jest gotowy współpracować zarówno z rządem, jak i z prezydentem przy ewentualnym wdrażaniu proponowanego programu. Glapiński zaznaczył jednocześnie, że rezerwy walutowe NBP są własnością wszystkich obywateli, a bank centralny pełni jedynie funkcję ich zarządcy.
Odpowiadając na pytania dotyczące możliwych źródeł finansowania programu, wyjaśnił, że bezpośrednie wykorzystanie części rezerw banku centralnego nie jest możliwe, ponieważ byłoby to niezgodne z obowiązującymi przepisami. Wskazał jednak, że jednym z potencjalnych elementów finansowania mógłby być zysk NBP, który w większości trafia do budżetu państwa.
Zaproszenie dla premiera i wicepremiera
Karol Nawrocki podkreślił, że jeśli pojawi się taka potrzeba, Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podejmie inicjatywę ustawodawczą, która miałaby usprawnić przygotowanie projektu określanego jako „Polski SAFE 0 proc.”. Wyraził jednocześnie nadzieję, że działania podejmowane w trosce o bezpieczeństwo państwa staną się elementem jednoczącym obywateli.
Prezydent zapowiedział również, że jeszcze tego samego dnia skieruje pismo do premiera Donalda Tuska oraz wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza z zaproszeniem na spotkanie poświęcone propozycji SAFE 0 proc.
Dzisiaj wystosuję pismo do pana premiera Donalda Tuska i do pana wicepremiera Kosiniaka-Kamysza, zapraszając na spotkanie wokół polskiego SAFE 0 proc. (…) – obiecał Nawrocki. – Po dzisiejszym spotkaniu z panem profesorem Glapińskim, po analizach specjalistów, nie mam wątpliwości, że ze względu na stabilność rozwoju polskich sił zbrojnych, ze względu na kwestie finansowe, ze względu na kwestie prawne, polski SAFE zero procent jest lepszy dla polskich sił zbrojnych, niż europejski SAFE z tymi obciążeniami, o których dyskutujemy w polskiej opinii publicznej.