2026-02-14
25-letni Lucas Pinheiro Braathen reprezentant Brazylii został mistrzem olimpijskim w slalomie gigancie. To pierwszy w historii medal zimowych igrzysk dla Ameryki Południowej. I do tego ten najcenniejszy – złoty. Zwycięstwo tego zawodnika było dużym zaskoczeniem, bo zdecydowanym faworytem tej konkurencji był 28-letni Szwajcar Marco Odermatt – mistrz igrzysk w Pekinie w 2022 roku. Pinheiro Braathen
Oz na podst. inform. prasowych
2026-01-31
Miranda, zwany Wielkim Uniwersalnym Amerykaninem, zasłużył się też jako bohater wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Walczył we Francji, podróżował po Europie. Feminista i mason. Jego życiorys jest barwny, bohaterski, tragiczny i nadal żywy w kulturze. Uosabiał pragnienie rodaków, by stworzyć imperium od rzeki Missisipi do przylądka Horn. Miranda chciał nazwać je Inka, by uczcić epokę
Henryk Martenka
2026-01-18
Stan został wydzielony z prowincji Bahia w 1820 roku, zaś status estado (stanu, państwa) uzyskał po proklamowaniu Republiki Brazylii, znanym też jako zamach stanu z 1889 roku. W wyniku tego republikańskiego przewrotu zakończyła się monarchia konstytucyjna, a cesarz Pedro II został wygnany. Brazylia stała się republiką prezydencką. Trzy lata po zamachu w Sergipe proklamowano pierwszą konstytucję
Henryk Martenka
2026-01-12
W Santa Catarina Brazylijczycy mają najwyższą długość życia i umiera tu najmniej niemowląt. Stan ma najniższy wskaźnik nierówności społecznych i jest tu najmniej analfabetów, cieszy się też szóstym co do wielkości PKB w Brazylii. Dzięki zróżnicowanej gospodarce, uprzemysłowieniu i dużej konsumpcji jest jednym z najszybciej rozwijających się stanów w kraju.
Henryk Martenka
2026-01-07
Stolica stanu Palmas jest ostatnim w XX wieku miastem, które zaprojektowano od zera. Powstało w siedem miesięcy po konstytucyjnym powołaniu do życia nowego stanu (1989). Jest dziełem architektów Luísa Fernanda Cruvinela Teixeiry i Walfreda Antunesa de Oliveira Filho, którzy, realizując zlecenie gubernatora, wykonali projekt architektoniczny i urbanistyczny, powtarzając prace brazylijskich architektów Lucio Costy i Oscara
Henryk Martenka
2025-12-29
Tu, na wyspie Itamarca, ustanowiono w 1516 roku pierwszego gubernatora części Brazylii, tu powstała – w tym samym roku – pierwsza na kontynencie cukrownia, tu odbyły się kluczowe dla dziejów Brazylii bitwy, akty założycielskie dla armii brazylijskiej. Tu zrodziły się też ruchy społeczne oddziałujące na kraj, np. Konfederacja Równika czy Rewolucja Pernambuco. I co równie
Henryk Martenka
2025-12-08
Prowincja ma znaczącą liczebnie rdzenną populację złożoną z ludów Wichís, Qom i Mocovíes, a także dużą liczbę emigrantów z Europy i Afryki. Jej wieloetniczność sprawiła, że w 2010 roku prowincja Chaco stała się drugą argentyńską jednostką administracji (po Corrientes), która wprowadziła więcej niż jeden język urzędowy. Alternatywnymi językami są języki ludów rdzennych.
Henryk Martenka
2025-10-17
Trzeci, najbogatszy i najbardziej zaludniony stan regionu północno-zachodniego (dwa miliony mieszkańców), do tego jeden z najbardziej zróżnicowanych etnicznie. Żyją tu imigranci ze wszystkich rejonów Brazylii, ale nadal wyraźny pozostaje wpływ rdzennej ludności amazońskiej. Jednostka administracyjna ustanowiona w 1981 roku ma duży potencjał ekonomiczny, niskie bezrobocie i najniższy wskaźnik ubóstwa w regionie.
Henryk Martenka
2025-10-12
Stolicą stanu, zarazem najludniejszym miastem kraju jest Sao Paulo, miasto globalne alfa, nazwane tak ze względu na pozycję w systemie gospodarczym. Porównywalne z Nowym Jorkiem, Londynem i Tokio. Według ONZ to najbardziej zaludniony obszar miejski świata poza Azją i największe miasto luzofońskie. Mieszka w nim około 20 milionów ludzi, lecz Makrometropolia Sao Paulo obejmuje kolejne 10 milionów. To pierwsze megalopolis na półkuli południowej. Jego nazwa honoruje apostoła
Henryk Martenka
2025-08-22
Nazwa krainy wywodzi się od tajemniczej góry Roraima, której etymologia wiąże się ze złożeniem roro – zielony – i imam – góra, wskazującym na rdzenny język karaibskiego ludu Pemonów. Potężna stołowa góra o wysokości 2810 metrów n.p.m. leży na trójstyku granicznym między Brazylią, Wenezuelą i Gujaną. Istnieje też hipoteza, że słowo Roraima ma dwa inne
Henryk Martenka