R E K L A M A
R E K L A M A
2025-12-29

Hymny narodów świata. Pernambuco

Tu, na wyspie Itamarca, ustanowiono w 1516 roku pierwszego gubernatora części Brazylii, tu powstała – w tym samym roku – pierwsza na kontynencie cukrownia, tu odbyły się kluczowe dla dziejów Brazylii bitwy, akty założycielskie dla armii brazylijskiej. Tu zrodziły się też ruchy społeczne oddziałujące na kraj, np. Konfederacja Równika czy Rewolucja Pernambuco. I co równie

Henryk Martenka
2025-12-08

Hymny narodów świata: Chaco

Prowincja ma znaczącą liczebnie rdzenną populację złożoną z ludów Wichís, Qom i Mocovíes, a także dużą liczbę emigrantów z Europy i Afryki. Jej wieloetniczność sprawiła, że w 2010 roku prowincja Chaco stała się drugą argentyńską jednostką administracji (po Corrientes), która wprowadziła więcej niż jeden język urzędowy. Alternatywnymi językami są języki ludów rdzennych.

Henryk Martenka
2025-10-17

Hymny narodów świata: Rondonia

Trzeci, najbogatszy i najbardziej zaludniony stan regionu północno-zachodniego (dwa miliony mieszkańców), do tego jeden z najbardziej zróżnicowanych etnicznie. Żyją tu imigranci ze wszystkich rejonów Brazylii, ale nadal wyraźny pozostaje wpływ rdzennej ludności amazońskiej. Jednostka administracyjna ustanowiona w 1981 roku ma duży potencjał ekonomiczny, niskie bezrobocie i najniższy wskaźnik ubóstwa w regionie. 

Henryk Martenka
2025-10-12

Hymny narodów świata: São Paulo

Stolicą stanu, zarazem najludniejszym miastem kraju jest Sao Paulo, miasto globalne alfa, nazwane tak ze względu na pozycję w systemie gospodarczym. Porównywalne z Nowym Jorkiem, Londynem i Tokio. Według ONZ to najbardziej zaludniony obszar miejski świata poza Azją i największe miasto luzofońskie. Mieszka w nim około 20 milionów ludzi, lecz Makrometropolia Sao Paulo obejmuje kolejne 10 milionów. To pierwsze megalopolis na półkuli południowej. Jego nazwa honoruje apostoła

Henryk Martenka
2025-08-22

Hymny narodów świata: Roraima

Nazwa krainy wywodzi się od tajemniczej góry Roraima, której etymologia wiąże się ze złożeniem roro – zielony – i imam – góra, wskazującym na rdzenny język karaibskiego ludu Pemonów. Potężna stołowa góra o wysokości 2810 metrów n.p.m. leży na trójstyku granicznym między Brazylią, Wenezuelą i Gujaną. Istnieje też hipoteza, że słowo Roraima ma dwa inne

Henryk Martenka
2025-08-12

Hymny narodów świata: Apure

Pochodzenie nazwy Apure nie jest jednoznaczne: niektóre źródła wskazują na krzew zwany apure; inni odwołują się do starożytnego aborygeńskiego kacyka o imieniu Apur. W XVII-wiecznym źródle znaleziono potwierdzenie, że długo wcześniej niż do obiegu weszła nazwa tego regionu, bo już w I połowie XVI wieku, nazwie stanu początek dała rzeka znana jako Apure. Dawny kronikarz

Henryk Martenka
2025-08-11

Kto pierwszy sadził ziemniaki. Inkowie czy Chilijczycy?

Peru i Chile toczą spór o to, które z nich jest prawdziwą ojczyzną ziemniaków. Zarzewiem wojny była wypowiedź chilijskiej minister rolnictwa sprzed 17 lat, że 99 proc. spożywanych dziś na świecie ziemniaków ma swój rodowód w Chile, co potwierdzają badania genetyczne. Oburzyło to Peruwiańczyków. Uważają oni to warzywo za dumę narodową. Ich minister spraw zagranicznych po tym dyplomatycznym

Oz opr. na podst. www.zielona.interia.pl
2025-05-28

Bananowy alarm. Klimat niszczy plantacje w Ameryce Południowej

W 2080 roku będzie bardzo mało bananów i będą one drogie. Ich plantacje są bowiem mocno zagrożone. Do tego czasu nawet dwie trzecie odpowiednich terenów w Ameryce Południowej i na Karaibach może przestać nadawać się do ich uprawy. Najpopularniejsza odmiana – Cavendish – dobrze rośnie w temperaturze od 15 do 35 stopni Celsjusza. Jednak zmiany klimatyczne zaburzają

M.K. opr. na podst. www.zielona.interia.pl
2025-05-26

Hymny narodów świata: Mendoza

Milionowa Mendoza to jedno z głównych miast Argentyny. Silny ośrodek nauki, przemysłu, handlu, turystyki i winiarstwa. Z tego ostatniego powodu zwana światową stolicą wina, obok ośrodków takich jak: Florencja, Bordeaux, Bilbao-Rioja, Porto, Melbourne i Kapsztad. Kosmopolityczna metropolia, na której wizerunek złożyły się fale migracji z Włoch, Hiszpanii, Francji i krajów arabskich. Cel migrantów z Boliwii,

Henryk Martenka
2025-05-23

Pochowani z honorami, zabici z brutalnością. Odkrycie polskich archeologów

Naukowcy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego zakończyli kolejny sezon badań wykopaliskowych na stanowisku El Curaca, położonym w dolnym biegu rzeki Atico w południowym Peru. Jednym z najważniejszych odkryć było cmentarzysko zawierające szczątki 24 osób – głównie kobiet i dzieci – pochowanych w grobowych całunach i otoczonych licznymi darami. Przeprowadzona analiza antropologiczna ujawniła, że zmarli nie

Opr. AJS na podst. PAP, project.atico.uwr.edu.pl