POLITYKA
Poparcie dla Donalda Trumpa osiągnęło najniższy poziom w obecnej kadencji. Zaledwie 34 proc. Amerykanów aprobuje działania prezydenta. Przyczyną są głównie rosnące koszty życia oraz niepopularna wojna z Iranem.
***
Po kolejnych ograniczeniach w dostępie do internetu i zablokowaniu serwisu Telegram poparcie dla Władimira Putina spada. Od początku kwietnia poparcie dla Putina spadło o 4,5 pkt proc., od początku marca – o 7,9 pkt proc., a w porównaniu z początkiem roku, kiedy to rozpoczęła się fala spadków – o 12,2 pkt proc. W rezultacie wskaźnik poparcia dla Putina osiągnął poziom najniższy od czasu rekordowego spadku w 2018 roku, kiedy to Kreml ogłosił podwyższenie wieku emerytalnego.
***
Po 16 latach Viktor Orbán stracił władzę. W wyborach parlamentarnych na Węgrzech, które odbyły się 12 kwietnia, zwyciężyła centroprawicowa partia TISZA na czele z Péterem Magyarem. Zdobyła ponad 50 proc. głosów.
***
Przez większość historii ludzkości ludzie żyli pod uciskającymi, niedemokratycznymi reżimami. Obecnie około połowy populacji żyje w państwach demokratycznych. Spośród osób wciąż żyjących w autokracjach 90 proc. mieszka w Chinach. Kraj ten ostatnio zmienił kierunek i istnieją powody, by sądzić, że dalszy rozwój gospodarczy może ostatecznie doprowadzić do demokratyzacji.
***
W Iranie wybuchły ogromne protesty antyrządowe przeciwko Islamskiej Republice. Ruch protestacyjny określany jest jako Lion and Sun Revolution.
***
Kongo – Rwanda (2025). Podpisano porozumienie pokojowe w Waszyngtonie. Celem były: wycofanie wojsk, zakończenie wsparcia dla rebelii, integracja gospodarcza regionu. Konflikt jest formalnie wygaszany.
***
Syria – formalny koniec wojny domowej (2024 – 2025). Upadek reżimu Asada nastąpił pod koniec 2024 roku, a w 2025 roku powstał rząd przejściowy. Jednak proces stabilizacji trwa.
***
Gaza – zawieszenie broni. W 2025 roku podpisano plan pokojowy między Izraelem a Hamasem.
NAUKA I MEDYCYNA
Globalny wskaźnik śmiertelności najmłodszych poniżej piątego roku życia spadł o 52 proc. od 2000 roku, co oznacza uratowanie życia około 95 mln dzieci.
***
W 1800 roku średnia długość życia na świecie wynosiła zaledwie 32 lata. W 1950 roku 48 lat. W 2012 roku liczba ta wzrosła do 78 lat. Dziś średnia długość życia na świecie to blisko 86 lat!
***
W USA liczba zgonów z przedawkowania narkotyków zmniejszyła się z ok. 110 tys. w 2023 roku do ok. 80 tys. w 2024 roku, a dane z 2025 roku wskazują na kontynuację tego trendu. Spadła także liczba samobójstw – do 48 800 w 2024 roku – oraz liczba zgonów w wypadkach drogowych, które zmniejszyły się z 41 do 39 tys. w ciągu roku. W 42 dużych miastach Ameryki utrzymuje się również spadek liczby zabójstw. Jednocześnie spada spożycie alkoholu w USA – tylko 54 proc. obywateli deklaruje jego picie, co jest najniższym wynikiem od 1939 roku. Otyłość dorosłych zmniejszyła się z 40 do 37 proc., prawdopodobnie dzięki nowym terapiom, takim jak leki GLP-1. Alergie na orzeszki ziemne u dzieci w USA spadły o 43 proc. od czasu zmiany zaleceń żywieniowych.
***
W latach 1996 – 2001 ponad 3 mln osób zostało zakażonych wirusem HIV. Jednak w 2017 i w każdym następnym roku liczba ta zaczęła spadać, aż osiągnęła poziom najniższy od 1990 roku – poniżej 2 mln. Liczba zgonów związanych z AIDS rosła w latach 90., ale od 2025 spadła o połowę.
***
W 2026 roku pojawiła się pierwsza skuteczna terapia genowa leczenia wrodzonej głuchoty.
Nastąpił też rozwój terapii genowych dla rzadkich chorób, m.in.: zespołu Wiskotta-Aldricha (choroba układu odpornościowego), rdzeniowego zaniku mięśni (SMA), chorób krwi, np. anemii sierpowatej.
***
Rozpoczęły się próby pierwszej szczepionki przeciwko rakowi płuc oraz badania szczepionek mRNA przeciwko rakowi trzustki. Terapia CAR T została po raz pierwszy zastosowana w leczeniu stwardnienia rozsianego, a nowa terapia genowa wykorzystująca zmodyfikowane białe krwinki odwróciła niektóre przypadki nieuleczalnych nowotworów krwi u dzieci. Opracowano także nowe terapie przewyższające skutecznością chemioterapię w przewlekłej białaczce limfocytowej, a kombinacje leków poprawiły przeżywalność pacjentek z rakiem piersi. Nowe testy wykrywające raka jelita grubego osiągają nawet 90-procentową dokładność, a inteligentny stetoskop może w kilka sekund diagnozować choroby serca.
***
Naukowcy stworzyli ludzkie zarodki z komórek skóry, co może w przyszłości pomóc w leczeniu niepłodności. Pojawiła się także sztuczna krew o długiej trwałości, która może być używana w transfuzjach już około 2030 roku.
***
Nastąpił wzrost znaczenia sztucznej inteligencji w diagnostyce medycznej, umożliwiającej wcześniejsze wykrywanie nowotworów i chorób serca.
***
Dziura ozonowa nad Antarktydą była najmniejsza od 2019 roku i zamknęła się wcześniej niż zwykle.
***
Po raz pierwszy energia odnawialna wyprzedziła węgiel jako główne źródło energii elektrycznej na świecie, a energia słoneczna stała się najszybciej rosnącym źródłem energii w historii. Watykan przeszedł całkowicie na energię odnawialną, głównie słoneczną.
***
Czyste Powietrze uratowało 100 tys. istnień ludzkich w Europie. W latach 2010 – 2019 liczba zgonów z powodu chorób serca związanych z zanieczyszczeniem spadła prawie o 20 proc.
***
Od lat 50. XX wieku na całym świecie odnotowano 20-procentowy spadek analfabetyzmu. Dane pokazują również, że młodsze pokolenia są dużo lepiej wykształcone niż starsze, a liczba osób bez formalnego wykształcenia maleje na całym świecie.
***
W ciągu 32 lat odsetek osób żyjących w skrajnym ubóstwie zmniejszył się cztero krotnie.
***
Helsinki odnotowały rok bez żadnego zgonu w wypadku drogowym dzięki zmianom urbanistycznym i ograniczeniu prędkości.
***
Ratyfikowano pierwszy traktat ochrony pełnego morza, a naukowcy rozwijają proste technologie, takie jak zbieranie wody z mgły, które mogą pomóc najbardziej suchym regionom świata.
***
Japonia stworzyła system wczesnego ostrzegania przed trzęsieniami ziemi, który daje nawet 20 sekund przewagi przed wstrząsami i do 20 minut przed tsunami.
***
Liderzy technologiczni – Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia – odnotowują średni wzrost gospodarczy w tempie ok. 2 proc. rocznie przez ostatnie 150 lat. Oznacza to, że realny poziom dochodów podwaja się mniej więcej co 36 lat.
KOSMOS
Nastąpił dalszy szybki rozwój komercyjnych lotów kosmicznych, szczególnie systemów wielokrotnego użytku, m.in. firm takich jak SpaceX, co obniża koszty startów i zwiększa ich częstotliwość.
Trwa rozwój programów misji księżycowych w ramach programu Artemis, przygotowujących stałą obecność człowieka na Księżycu. Coraz większy jest udział wielu państw (Indie, Chiny) oraz sektora prywatnego w eksploracji kosmosu. Postęp w astronomii głębokiego kosmosu dokonuje się dzięki instrumentom takim jak Teleskop Jamesa Webba, a to pozwala lepiej rozumieć Wszechświat i egzoplanety.
POLSKA PRZYSPIESZA
Ostatnia dekada to dla nas czas prawdziwego skoku cywilizacyjnego. Z kraju „na dorobku” staliśmy się jednym z najszybciej rozwijających się graczy w Europie. Doganiamy Zachód – i to w szybkim tempie.
Bogacimy się szybciej niż inni
Przeciętne wynagrodzenie w Polsce w pierwszym kwartale 2026 roku przekroczyło barierę 9,5 tys. zł brutto. W ciągu roku nastąpił wzrost o 6,6 proc. Nasza gospodarka rośnie w imponującym tempie. W ciągu 10 lat PKB zwiększyło się o ponad jedną trzecią, a dystans do średniej unijnej wyraźnie się zmniejszył. Eksport bije rekordy – sprzedajemy za granicę coraz więcej towarów i usług, a nasze firmy coraz śmielej konkurują na globalnych rynkach. Co ważne, rośnie też konsumpcja – Polacy więcej kupują i inwestują.
Eksport i konsumpcja napędzają sukces
Polska nie jest już tylko „tanią fabryką Europy”. Stajemy się także silnym rynkiem konsumenckim. Wydatki gospodarstw domowych rosną szybciej niż w wielu krajach UE. Już wkrótce możemy znaleźć się w ścisłej czołówce Europy pod względem ich wartości. To znak, że nasza gospodarka dojrzewa i nabiera rozpędu.
Czas na wielkie inwestycje
Przed nami kolejny etap rozwoju – inwestycje. Prognozy są ambitne: do 2030 roku ich wartość może sięgnąć nawet biliona złotych. Kluczowe będą projekty związane z energią odnawialną, nowoczesnym transportem oraz cyfryzacją. To właśnie one zdecydują, czy Polska utrzyma swoją dynamikę i wskoczy do gospodarczej ekstraklasy.
Nowoczesność
Wizja przyszłości jest obiecująca. Polska może stać się krajem, w którym zarobki sięgają 80 proc. średniej UE, a jakość życia znacząco wzrasta. Dłuższe życie, lepsze mieszkania i nowoczesna infrastruktura – to cele, które są w zasięgu ręki. Coraz większą rolę odegrają też nowe technologie i innowacje.
Branże przyszłości już rosną
Tradycyjne sektory, jak przemysł spożywczy czy meblarski, nadal są silne, ale coraz większe znaczenie mają nowoczesne branże. IT, farmacja, przemysł zbrojeniowy czy technologie kosmiczne to obszary, które mogą stać się nowymi filarami gospodarki. Polska ma szansę wejść na wyższy poziom i budować przewagę dzięki wiedzy i innowacjom.
Od europejskiego tygrysa do globalnego gracza
Polska gospodarka awansowała do pierwszej dwudziestki największych gospodarek świata pod względem nominalnego PKB. Według prognoz Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) wartość PKB przekroczy bilion dolarów! Zaproszono nas więc do klubu G20.
Kosmos stoi przed nami otworem!
Jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń było potwierdzenie istnienia tzw. samotnych planet, czyli obiektów swobodnie przemierzających galaktykę bez związku z żadną gwiazdą. W badaniach tych kluczową rolę odegrali polscy naukowcy, co uznano za jedno z najważniejszych odkryć astronomicznych ostatnich lat. Równie ważna była misja IGNIS, podczas której polski astronauta, Sławosz Uznański-Wiśniewski, uczestniczył w eksperymentach na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Archeolodzy odkrywają tajemnice przeszłości
W 2026 roku nie mniej emocji dostarczyły odkrycia archeologiczne. Polscy badacze potwierdzili historyczność afrykańskiego króla Qaszqasza, odnajdując niezwykłe dokumenty w Sudanie. W tym samym czasie prowadzono ważne badania w Egipcie i Turcji, rzucające nowe światło na życie dawnych cywilizacji, w tym rolę kobiet w społeczeństwach neolitycznych.
Innowacja ratuje planetę
Równie dynamicznie rozwija się sektor technologii i medycyny. Polscy inżynierowie zdobyli prestiżową nagrodę za innowacyjny system monitorowania jakości wody, co może mieć ogromne znaczenie dla ochrony środowiska i zdrowia publicznego.
Kultura robi furorę za granicą
Nie można też zapominać o sukcesach w kulturze. Polskie spektakle, muzyka i projekty artystyczne zdobywają uznanie na najważniejszych festiwalach świata – od Berlina po Nowy Jork. Szczególne zainteresowanie wzbudziły nowoczesne formy teatru oraz muzyka awangardowa.
Polska wyraźnie przyspiesza – i to w wielu dziedzinach jednocześnie. Nauka, technologia i sztuka tworzą wspólną historię sukcesu, która pokazuje, że ambicja i wiedza mogą wynieść nas naprawdę daleko.
