R E K L A M A
R E K L A M A

Big Zbig. Polak, który współtworzył światową politykę i znalazł się w sercu Białego Domu

Żaden Polak, poza Janem Pawłem II, nie miał tak znaczącego udziału w kształtowaniu świata swych czasów jak Zbigniew Brzeziński. Urodzony w Polsce, wykształcony w Kanadzie i USA, pracujący dla Johna F. Kennedy’ego, ale rozsławiony pracą dla Jimmy’ego Cartera, był drugą po Henrym Kissingerze postacią, która z uniwersytetu przez Biały Dom weszła do historii. Wybitny znawca Sowietów i Rosji, teoretyk polityki, wykładowca akademicki (Harvard, potem Columbia), kontrowersyjny analityk, który był rozważany jako kandydat na prezydenta Rzeczpospolitej. Amerykanin, a nigdy nie pozbył się polskiego akcentu i conradowskiej lojalności wobec siebie. Intelektualista ceniony przez papieża Polaka, znienawidzony przez polityków na Kremlu (nienawidził go też Gomułka – nazywał go nawet „psem na posyłki imperialistów”), a ci – odklejeni od rzeczywistości – przypisywali mu sprawczość, jaka mu pochlebiała, ale nie była prawdziwa.

Fot. Wikimedia

Karierę eksperta od spraw Wschodu Brzeziński, rocznik 1928, zaczął w 1952 roku artykułem w „Journal of Politics”, opisując wszechwładny system kontroli partyjnej w ZSRR. Tekst wywołał wrażenie nie tylko analitycznym wywodem, ale faktem, że autor zna… polski i rosyjski. „Dzięki temu artykułowi – choć był naszpikowany branżowym żargonem – Brzeziński zyskał renomę wschodzącej gwiazdy sowietologii”.

Autorem najpełniejszej dotąd, jak zapewnia Anne Applebaum, biografii Zbigniewa Brzezińskiego, Zbiga, jest brytyjski dziennikarz Edward Luce. Jego książka, obszerna i wyczerpująca, ma cechy znakomitego reportażu historycznego z doskonale wyważonymi planami, przemyślaną kompozycją i powściągliwym wykorzystaniem dokumentów źródłowych. Jest ich dokładnie tyle, ile powinno być, przez co książkę

czyta się z przyjemnością.

Cechą istotną jest wykorzystanie źródeł prywatnych, w tym dzienników Brzezińskiego, który zapiski zaczął prowadzić w 1939 roku, gdy zaczął naukę w montrealskiej Newman House School. To w nich Edward Luce wyczytał drogę, jaką ruszył młody Zbig, koncentrując się głównie na polityce europejskiej. W jądrze tego problemu była zawsze Polska, czego nie ukrywał i co przyniosło mu z czasem dyskomfort: dla Amerykanów Polak równał się antysemita, co nie pomagało mu w służbie publicznej, ani później, gdy jako doradca prezydenta Cartera do spraw bezpieczeństwa narodowego musiał rozwiązywać splątane problemy Bliskiego Wschodu.

 

Subskrybuj angorę
Czytaj bez żadnych ograniczeń gdzie i kiedy chcesz.


Już od
22,00 zł/mies




2026-11-21

Henryk Martenka