Amerykański biolog molekularny i laureat Nagrody Nobla Victor Ambros otrzymał polskie obywatelstwo – poinformował w mediach społecznościowych premier Donald Tusk. Szef rządu opublikował na platformie X nagranie rozmowy telefonicznej, podczas której osobiście przekazał naukowcowi informację o przyznaniu mu polskiego paszportu.
Mam dla ciebie świetną wiadomość: jesteś Polakiem z polskim paszportem. Jesteś obywatelem kraju, który jest najlepszym miejscem na Ziemi, a przynajmniej tak uważam – powiedział podczas rozmowy Tusk.
Ambros przyjął wiadomość z uznaniem i podkreślił, że uzyskanie polskiego obywatelstwa jest dla niego dużym zaszczytem. Docenił również fakt, że premier zdecydował się osobiście skontaktować z nim w tej sprawie.
Tusk zapowiedział, że chciałby spotkać się z noblistą w maju przyszłego roku podczas jego wizyty w Polsce.
Polskie korzenie
Victor Ambros ma polskie pochodzenie. Jego ojciec przyszedł na świat w przedwojennej Polsce, na Wileńszczyźnie. W czasie II wojny światowej został deportowany do III Rzeszy, gdzie trafił do pracy przymusowej. Po zakończeniu wojny wyemigrował następnie do Stanów Zjednoczonych.
O staraniach o odzyskanie polskiego obywatelstwa Ambros mówił już w marcu tego roku, podczas pobytu w Polsce. W jego przypadku chodziło formalnie o procedurę przywrócenia obywatelstwa, a nie jego nadania. Zgodnie z polskimi przepisami obywatelstwo może zostać nabyte m.in. przez nadanie, uznanie lub przywrócenie. Osoby, które posiadały polskie obywatelstwo, lecz utraciły je przed 1 stycznia 1999 r., mogą ubiegać się o jego przywrócenie, składając odpowiedni wniosek do ministra spraw wewnętrznych i administracji.
Badania nad genami
Ambros należy do grona najbardziej uznanych badaczy zajmujących się biologią molekularną i regulacją genów. W 2024 r. został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, którą otrzymał wspólnie z Garym Ruvkunem. Komitet Noblowski wyróżnił ich za odkrycia dotyczące mechanizmów regulujących działanie genów. Ich badania przyczyniły się do lepszego poznania procesów związanych m.in. z rozwojem nowotworów, chorób autoimmunologicznych oraz cukrzycy.
Noblista ukończył Massachusetts Institute of Technology. Karierę akademicką rozpoczynał na Harvard University, a od 2008 r. jest związany z University of Massachusetts Medical School, gdzie pełni funkcję Silverman Professor of Natural Sciences oraz współkieruje RNA Therapeutic Institute.
W trakcie kariery naukowej otrzymał szereg prestiżowych wyróżnień, a najważniejszym z nich była Nagroda Nobla.
Uzyskanie polskiego obywatelstwa ma dla Ambrosa również wymiar osobisty. Naukowiec deklarował wcześniej, że chciałby wykorzystać swoją pozycję i związane z nią możliwości do wspierania rozwoju polskiej nauki oraz wzmacniania jej międzynarodowej pozycji. Podkreślał, że odzyskanie obywatelstwa traktuje jako formę uhonorowania swoich przodków, w szczególności ojca i jego rodziny.