R E K L A M A
R E K L A M A

Sensacyjna nominacja Leona XIV. Kardynał Ryś w finansowym centrum Watykanu

Purpuraci, bankowcy i księżniczka z kręgu haute finance przy jednym stole! Papież mianował kardynała Grzegorza Rysia członkiem Rady ds. Gospodarczych, która z najwyższego szczebla nadzoruje finanse Stolicy Apostolskiej. Metropolita krakowski zajmuje jedno z ośmiu miejsc przeznaczonych dla hierarchów, siedem pozostałych należy do świeckich ekspertów. To pierwsze rozdanie Leona XIV w instytucji zbudowanej przez Franciszka podczas reformy watykańskich finansów.

Fot. Wikimedia

Wiadomość pojawiła się 11 sierpnia w Biuletynie Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej. Leon XIV przetasował znaczną część składu Rady, pozostawiając ster w rękach kardynała Reinharda Marxa, koordynatora od chwili jej powstania. Wśród nowych twarzy, obok polskiego purpurata, jest księżniczka Gisela z Liechtensteinu, mająca za sobą doświadczenie w bankowości inwestycyjnej i zarządzaniu majątkiem. Kardynał Ryś trafia więc do osobliwego, bardzo watykańskiego mariażu. Hierarchowie pracują tu ramię w ramię z ludźmi finansów, prawa i wielkiego biznesu. Już nomenklatura sporo mówi o charakterze organu: po włosku to Consiglio per l’Economia, po angielsku Council for the Economy, po francusku Conseil pour l’Économie, po hiszpańsku Consejo de Asuntos Económicos. W Polsce funkcjonują takie nazwy jak Rada ds. Ekonomii czy Rada ds. Ekonomicznych, jednak Rada ds. Gospodarczych chyba najlepiej oddaje szerokość kompetencji. Za Spiżową Bramą l’economia oznacza cały finansowy backstage Kościoła – administrację, przepływy, kontrolę i reguły, według których zarządza się zasobami Stolicy Apostolskiej.

Ranga papieskiej nominacji wiąże się z pozycją Rady w watykańskim obiegu. To strategiczny szczyt nadzoru nad sprawami ekonomiczno-finansowymi Stolicy Apostolskiej. Sekretariat ds. Gospodarczych przygotowuje budżet, skonsolidowane sprawozdanie finansowe i coroczną ocenę ryzyka, a to wszystko trafia następnie do Rady. Ta zatwierdza budżet i sprawozdanie, a potem przedkłada je Biskupowi Rzymu. Jest także corocznie informowana o działalności Instytutu Dzieł Religijnych, powszechnie nazywanego bankiem watykańskim, i może sięgać po dodatkowe informacje potrzebne do oceny konkretnych operacji czy instytucji. Z tych wszystkich danych powstaje finansowy rentgen Watykanu. Odsłania miejsca, w których kumuluje się ryzyko, pokazuje słabe punkty systemu i moment, gdy decyzja jednego urzędu zaczyna rezonować daleko poza jego własnym podwórkiem. Kardynał Ryś zyskuje więc perspektywę wykraczającą poza pojedynczą dykasterię. Obejmuje spojrzeniem cały finansowy organizm Stolicy Apostolskiej.

Obecny układ jest dzieckiem wielkiej reformy finansów za Franciszka, który po pracach komisji COSEA w 2014 roku ustanowił trzy sprzężone ze sobą filary: Radę ds. Gospodarczych, Sekretariat ds. Gospodarczych i Urząd Audytora Generalnego. Sekretariat pilnuje bieżącego zarządzania, Audytor wchodzi w księgi i kontrole, zaś Rada spina obraz z poziomu strategicznego. Franciszek przez kolejne lata dokręcał system śruba po śrubie. Uporządkował zamówienia publiczne, przesunął zarządzanie aktywami do Administracji Dóbr Stolicy Apostolskiej i wzmocnił kontrolę nad Obolem św. Piotra. W 2022 roku Praedicate evangelium wpisała tę konstrukcję w nowy porządek Kurii Rzymskiej. Reforma przerysowała więc mapę władzy nad pieniądzem. Wyraźniej rozdzieliła za – rządzanie, kontrolę, audyt i strategiczny nadzór.

Nominacja ma rzymską prehistorię. Kardynał Ryś od lat obrasta w Watykanie kolejnymi polami odpowiedzialności. Pracował w urzędzie odpowiedzialnym za nominacje biskupów, powierzono mu także sprawy liturgii i dyscypliny sakramentów. Teraz jego rzymskie portfolio otwiera się na inny rejestr Kurii – aktywa, ryzyko, budżet i majątek. To kolejny wektor kariery eklezjalnej rozpisanej na kilka pontyfikatów. Kapłańską drogę zaczął za Jana Pawła II. Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym krakowskim. Franciszek powierzył mu metropolię łódzką, a w 2023 roku włączył do Kolegium Kardynalskiego. Leon XIV przeniósł go na stolicę metropolitalną w Krakowie, a teraz otwiera mu kolejny poziom watykańskiej odpowiedzialności. Ten, na którym cele Kościoła muszą wytrzymać próbę bilansu. 

2026-08-19

Agnieszka Nowak-Samengo