R E K L A M A
R E K L A M A

Kiedy powstanie Rail Baltica? Nowe daty, stare wyzwania

Premierzy Litwy, Łotwy i Estonii potwierdzili we wrześniu tego roku, że termin powstania głównej linii kolejowej Rail Baltica został przesunięty z 2030 na 2034 rok. W połowie października władze tych państw oraz Polski zaapelowały o zapewnienie w przyszłym budżecie Unii Europejskiej stabilnego finansowania dla projektu. Rosnące koszty i kolejne opóźnienia sprawiają, że realizacja jednej z największych inwestycji infrastrukturalnych w regionie staje się coraz większym wyzwaniem.

Fot. Pexels

Rail Baltica to europejska linia kolejowa o standardowym rozstawie szyn, biegnąca od Tallina do granicy litewsko-polskiej. Trasa o długości 870 kilometrów ma połączyć państwa bałtyckie z resztą Europy, a jeżdżące nią pociągi będą mogły osiągać prędkość ok. 240 kilometrów na godzinę. Według pierwotnych planów budowa całej linii miała zostać ukończona do 2026 roku, jednak ze względu na różne kwestie, w tym sytuację geopolityczną i wzrost kosztów, harmonogram został zmieniony. W 2017 roku całkowity koszt projektu szacowano na 5,8 mld euro, obecnie sięga on nawet 23,8 mld euro. Czekając na decyzje budżetowe, każdy z zaangażowanych krajów musi się mierzyć z własnymi wyzwaniami związanymi z realizacją inwestycji.

Z problemami boryka się LTG Infra, koordynator litewskiej części projektu, który obecnie rozpoczyna poszukiwania nowego wykonawcy dla będącego częścią Rail Baltica najdłuższego mostu kolejowego w krajach bałtyckich, biegnącego nad rzeką Wilią. W kwietniu 2022 roku LTG Infra podpisała umowę z włoską firmą Rizzani de Eccher. Na początku tego roku budowa mostu właściwie stanęła po tym, jak okazało się, że włoski wykonawca jest w sporze z podwykonawcami. W czerwcu kontrakt rozwiązano, a obecnie trwa przetarg, w ramach którego ma zostać wyłoniony kolejny wykonawca. Jednocześnie w drugiej połowie października budowa litewskiej części Rail Baltica osiągnęła ważny punkt – na najbardziej zaawansowanym odcinku rozpoczęto montaż jednego z najważniejszych elementów infrastruktury kolejowej, czyli pierwszych rozjazdów dla kolei dużych prędkości.

Estoński koordynator projektu widzi pozytywne strony przedłużenia terminu budowy. Dyrektor generalny Rail Baltica Estonia Anvar Salomets stwierdził, iż zmniejsza to związane z realizacją projektu ryzyko techniczne, daje możliwość optymalizacji rozwiązań inżynieryjnych w trakcie procesu projektowania oraz obniżenia kosztów inwestycji. Największa niepewność w realizacji projektu wydaje się panować na Łotwie. W czerwcu minister finansów Māris Kučinskis mówił, że przed jego krajem są trudne decyzje dotyczące realnego spojrzenia na projekt i odpowiedzi na pytania o to, co Łotwa jest w stanie wybudować, a czego nie. Po październikowych wyborach parlamentarnych minister transportu Rihards Kozlovskis ostrzegł, że nowy rząd będzie musiał na nowo ocenić finansowanie projektu. Na te słowa zareagował Marko Kivila, prezes zarządu RB Rail, spółki odpowiedzialnej za wdrożenie Rail Baltica. Zwrócił uwagę, że największym zagrożeniem nie są obecnie kwestie techniczne czy budowlane, ale niespójne i opóźniające się decyzje polityczne. Wsparcie UE jest widoczne nie tylko w deklaracjach, ale też w przyznanym już finansowaniu w wysokości 4,5 mld euro. Tymczasem na Łotwie po raz kolejny pojawiają się wątpliwości, czy kraj może sobie pozwolić na wydatki związane z budową trasy. Zdaniem Kivili powtarzające się wahania Łotwy odbijają się echem w Brukseli, co może utrudnić pozyskanie dalszego finansowania ze środków europejskich.

Budowa Rail Baltica ma nie tylko znaczenie gospodarcze czy turystyczne. W obecnej sytuacji geopolitycznej projekt może mieć znaczenie strategiczne w razie konfliktu zbrojnego. 

2026-11-16

(KA) na podst.: bnn-news.com, news.err.ee, lrt.lt