R E K L A M A
R E K L A M A
2025-08-13

O żołnierzach, których się zaparto… [FELIETON MARTENKI]

Michał Tabaczyński w eseju „Kieszonkowa metropolia” pisze, że do grupy narodowościowej III „na pierwszym etapie zapisała się garstka bydgoszczan. Około trzystu osób. Jeszcze Niemcy nie dociskali. Wciąż mieli dużo zapału, wysiedlenia szły im sprawnie, wystarczało im żołnierzy i pracowników. Zmieniło się 1 marca 1942 roku, wraz z obwieszczeniem gauleitera Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie (tu wcielono

Henryk Martenka
2025-08-12

Hymny narodów świata: Apure

Pochodzenie nazwy Apure nie jest jednoznaczne: niektóre źródła wskazują na krzew zwany apure; inni odwołują się do starożytnego aborygeńskiego kacyka o imieniu Apur. W XVII-wiecznym źródle znaleziono potwierdzenie, że długo wcześniej niż do obiegu weszła nazwa tego regionu, bo już w I połowie XVI wieku, nazwie stanu początek dała rzeka znana jako Apure. Dawny kronikarz

Henryk Martenka
2025-08-12

Polityka historyczna czy jej brak? Poziom opowiadania o naszej historii

Państwo nie tyle prowadzi aktywną politykę historyczną, ile raczej ustępuje pola przypadkowym inicjatywom lokalnym, a tam, gdzie przez lata budowano instytucjonalne fundamenty, oglądamy wygaszanie projektów. Czy to tylko niekompetencja i pewna ignorancja w dziedzinie opowiadania o przeszłości? Widać to świetnie przy okazji dwóch wydarzeń, które w ostatnich tygodniach odbiły się szerokim echem. Pierwsze dotyczy wystawy

Mikołaj Mirowski
2025-08-10

„Oblicze wikingów. Zapomniane historie nordyckiego świata”. Żar tlący się w dłoniach

śmietniki, kloaki i mogiły. „Dzięki nim spróbujemy odkryć opowieści i poznać świat, którego na próżno szukać w pieśniach o władcach, wojownikach i kupcach”, zapowiada autorka i kreśli przed czytelnikiem świat dziwny, fascynujący, surowy i globalny. Wikingowie – skandynawski lud, który przez cztery wieki odcisnął wyraźny ślad w kulturze powszechnej na ogromnym terytorium, bo od Nowej

Henryk Martenka
2025-08-09

Pan na zamku. Rozmowa z JAROSŁAWEM LASECKIM

– Niecały rok temu Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych ICOMOS Polska zwrócił się z apelem do prywatnych właścicieli zabytków, a konkretnie zamków, żeby nie odbudowywali ich ruin, tylko pozostawili w obecnym stanie. Przyznam, że dawno nie czytałem podobnej bzdury. Gdyby iść tym tokiem rozumowania, to nie powinniśmy odbudowywać Zamku Królewskiego

Krzysztof Różycki
2025-08-09

Hymny narodów świata: Republika Serbska w BiH

Republika Serbska Bośni i Hercegowiny, licząca obecnie niewiele ponad milion mieszkańców, powstała w styczniu 1992 roku i od tego czasu jest identyfikowana przez wspólnotę międzynarodową. Jest członkiem Zgromadzenia Regionów Europy, ma też osiem przedstawicielstw zagranicznych, niemających jednak statusu dyplomatycznego. 

Henryk Martenka
2025-08-08

Globalny gracz z niejasnym statusem. Czym jest dziś Tajwan?

Tajwan – bo o nim mowa – to wyspa, która od dekad balansuje na krawędzi międzynarodowego uznania i groźby konfliktu. Jej historia to opowieść o kolonializmie, wojnach, zimnowojennym podziale świata i rosnącej rywalizacji Chin, Japonii i Stanów Zjednoczonych. Dlaczego ten niewielki skrawek lądu ma dziś tak ogromne znaczenie – i co zdecyduje o jego przyszłości? 

Michał Torz
2025-08-08

A gdyby powstanie nie wybuchło… Historia kontrfaktyczna

AK i władze Polskiego Państwa Podziemnego planowały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (zależny od woli Stalina) w roli gospodarza, jako jedyna legalna władza. Powstanie projektowane dosłownie na kilka dni upadło dopiero 3 października, po morderczych 63 dniach walki. Zginęło około 20 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys.

Mikołaj Mirowski
2025-08-06

Zamek Grodziec. Perła Dolnego Śląska na wulkanicznym wzgórzu

Zamek Grodziec został wybudowany na wzgórzu o tej samej nazwie i był pierwotnie warownią. Aby dostać się do jego murów, trzeba wspiąć się po stro mym zboczu wygasłego miliony lat temu wulkanu. Ruiny są jednymi z większych w Sudetach i są wspaniałym miejscem, z którego roztacza się malowniczy widok na otoczenie Pogórza Kaczawskiego. Pierwsze pisemne wzmianki o zamku pochodzą z 1155 r. (m.in. w bulli

D.K.
2025-08-02

Rzeczpospolita wywiązała się z umowy o wzajemnej współpracy z 1991 roku

Zaczynali we dwójkę w pokoju na terenie przynależnym kiedyś do malowniczo położonego klasztoru cysterek Sankt Marienthal w Ostritz w Saksonii. Dziś część klasztoru to Międzynarodowe Centrum Spotkań Sankt Marienthal. Tu działają do dziś, teraz jednak mają więcej pomieszczeń, sporo dokonań, a zespół pracowników i współpracowników liczy kilkanaście osób. Centrum Kompetencji i Koordynacji Języka Polskiego (Kompetenzund Koordinationszentrum Polnisch, KoKoPol) przy Fundacji Międzynarodowe Centrum Spotkań Sankt

Tomasz Gawiński