Pod koniec maja prezydent Ukrainy podjął decyzję o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”, co wywołało oburzenie w Polsce. W związku z tym na poniedziałek zwołano posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego – najstarszego i najwyższego odznaczenia państwowego. Jednym z omawianych tematów była propozycja prezydenta Karola Nawrockiego dotycząca odebrania tego wyróżnienia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu.
O przebiegu obrad poinformował rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Przekazał, że Kapituła przedstawiła swoją opinię prezydentowi RP, który uczestniczył w posiedzeniu. Jak zaznaczył, decyzja w sprawie ewentualnego pozbawienia Zełenskiego Orderu zostanie podjęta w późniejszym terminie.
Potrzebne są dalsze rozmowy
W obliczu narastających napięć w relacjach polsko-ukraińskich w Warszawie przebywał w ostatnich dniach przedstawiciel władz Ukrainy Kyryło Budanow. Podczas wizyty odbył rozmowy z przedstawicielami polskiego rządu i administracji prezydenckiej. Po spotkaniach strona polska przekazała, że ukraińscy przedstawiciele rozumieją wrażliwość tematu UPA w Polsce i deklarują gotowość do prowadzenia dalszego dialogu. Jednocześnie wskazano, że Warszawa oczekuje konkretnych działań i kontynuowania rozmów dotyczących kwestii historycznych budzących emocje po obu stronach.
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski stwierdził, że przed prezydentem Karolem Nawrockim stoi decyzja, która może mieć istotne konsekwencje dla polskiej polityki zagranicznej.
Ja osobiście uważam, że będzie dziwnie, gdy okaże się – jeśli zawężymy sprawę do żyjących – że Order Orła Białego ma pan były kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder, który od Putina bierze pieniądze, a nie ma go ten, który z Putinem walczy – ocenił Sikorski.
Order za rozwój polsko-ukraińskich relacji
Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w kwietniu 2023 roku z rąk ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy. Odznaczenie przyznano mu za wkład w rozwój relacji polsko-ukraińskich, współpracę na rzecz bezpieczeństwa i demokracji w Europie oraz postawę w obronie praw człowieka.
Kontrowersje pojawiły się po decyzji prezydenta Ukrainy o nadaniu Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” nazwy nawiązującej do UPA. Prezydent Karol Nawrocki uznał, że upamiętnianie UPA jest działaniem szkodliwym i może być wykorzystywane przez rosyjską propagandę do prowadzenia działań dezinformacyjnych.