Wyższe kary
O sprawie donosi „Rzeczpospolita”. Gazeta przypomina, że wysokość stawek dziennych grzywien za przestępstwa pozostaje niezmieniona od blisko trzech dekad, czyli od wejścia w życie obecnego kodeksu karnego. Obecnie kary finansowe wynoszą od 100 zł do 1,08 mln zł.
Ministerstwo Sprawiedliwości uznało, że minimalna grzywna w wysokości 100 zł nie odpowiada współczesnym realiom gospodarczym, dlatego zaproponowało podniesienie minimalnej stawki dziennej do 100 zł, a maksymalnej do 20 tys. zł. W efekcie sądy mogłyby wymierzać grzywny w przedziale od 1 tys. zł do 10,8 mln zł.
Projekt nowelizacji został skierowany do konsultacji i opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Zmiany dotyczą przepisu Kodeksu karnego regulującego wysokość stawki dziennej grzywny, jednak zasady wymierzania kar finansowych pozostaną bez zmian. Sąd nadal będzie najpierw ustalał liczbę stawek dziennych – zazwyczaj od 10 do 540 – kierując się wagą przestępstwa oraz stopniem zawinienia sprawcy. Następnie określi wartość jednej stawki, uwzględniając dochody skazanego, jego sytuację majątkową i rodzinną oraz możliwości zarobkowe.
Zmiana, ale czy na lepsze?
Według wyników panelu ekspertów przeprowadzonego przez „Rzeczpospolitą”, 53 proc. uczestników oceniło proponowane zmiany nie jako zwykłą waloryzację stawek, lecz jako istotne zaostrzenie sankcji karnych. Z kolei 59 proc. wskazało, że głównym problemem pozostaje niska skuteczność egzekwowania grzywien, a nie ich wysokość. Ponadto 64 proc. ekspertów przewiduje, że znaczne podniesienie kar finansowych doprowadzi do wzrostu liczby osób, których nie będzie stać na ich zapłatę, co może skutkować częstszym stosowaniem zastępczych kar pozbawienia wolności.
W ocenie specjalistów sama wysokość grzywien nie zwiększy ich skuteczności odstraszającej, jeśli ryzyko poniesienia odpowiedzialności pozostanie niewielkie. Zwracają oni również uwagę, że wyższe kary mogą przełożyć się przede wszystkim na większą liczbę niewypłacalnych skazanych oraz częstsze wykonywanie zastępczych kar więzienia, bez wyraźnej poprawy poziomu bezpieczeństwa.