Naukowcy z University of Leeds, Leeds Trinity University, Aston University oraz Loughborough University, działający w ramach grupy badawczej iADDICT, przeanalizowali wyniki recenzowanych badań z różnych krajów dotyczących korzystania z urządzeń ekranowych przez dzieci poniżej drugiego roku życia. Ich przegląd wskazuje, że kontakt najmłodszych z telewizorami, smartfonami i tabletami jest bardzo powszechny i może niekorzystnie wpływać na rozwój dziecka.
Eksperci przypominają, że zarówno Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jak i Amerykańska Akademia Pediatrii rekomendują unikanie ekspozycji na ekrany w pierwszych dwóch latach życia. Tymczasem dostępne dane pokazują, że zalecenia te są regularnie przekraczane już na najwcześniejszych etapach rozwoju dziecka.
Wśród potencjalnych konsekwencji zbyt wczesnego kontaktu z urządzeniami ekranowymi naukowcy wymieniają ograniczenie czasu poświęcanego na budowanie relacji z opiekunami, rzadsze interakcje z rówieśnikami, mniej korzystne warunki do rozwoju mowy i języka, większe ryzyko nadmiernej stymulacji oraz problemy ze snem. Zwracają także uwagę na możliwy wpływ na zdrowie oczu, zwiększone ryzyko nadwagi i otyłości oraz utrwalanie nawyku regulowania emocji za pomocą urządzeń elektronicznych.
Rodzice potrzebują wsparcia
Autorzy raportu podkreślają, że odpowiedzialności za problem nie należy sprowadzać wyłącznie do decyzji rodziców. Ekrany stały się nieodłącznym elementem codziennego życia i są obecne niemal wszędzie – od sklepów i placówek publicznych po kontakty społeczne czy system ochrony zdrowia. W efekcie całkowite uniknięcie ekspozycji małych dzieci na urządzenia cyfrowe jest coraz trudniejsze.
Badacze zwracają uwagę, że obecne zalecenia oraz przekazy sugerujące bezpieczeństwo korzystania z technologii cyfrowych przez najmłodsze dzieci wymagają ponownej oceny, a rodzice potrzebują bardziej precyzyjnych wskazówek w tym zakresie.
Zdaniem autorów raportu potrzebne są nowe narzędzia pozwalające oceniać ryzyko związane z czasem ekranowym u niemowląt i małych dzieci. Powinny one powstać przy współpracy decydentów, pracowników ochrony zdrowia oraz specjalistów zajmujących się rozwojem najmłodszych.
Naukowcy wskazują działania, które rodzice mogą wdrożyć już teraz. Należą do nich częste spacery i przebywanie na świeżym powietrzu, kontakt z przyrodą, rezygnacja z używania ekranów podczas posiłków, zapewnianie dzieciom tradycyjnych zabawek oraz tworzenie okazji do spędzania czasu z innymi ludźmi.