Niebezpieczne i bezpieczne związki. Krzysztof Pastor w Operze Nova

Wśród wielu publikacji dotyczących rodzimej polityki, koalicji, wzajemnych relacji, ich tworzenia lub rozpadu, różnych szczerych lub podstępnych motywacji działania tytuł „Niebezpieczne związki” byłby bardzo na czasie, a nawet jedyny określający to, co może zdarzyć się w dziedzinie polityki.

Fot. Wikimedia

A tu chodzi o spektakl baletowy oparty na powieści Pierre’a Choderlosa de Laclosa, ale również na sztuce Christophera Hamptona i filmie Stephena Frearsa, o czym interesująco opowiada Krzysztof Pastor, udzielając wywiadu Barbarze Mielcarek-Krzyżanowskiej umieszczonego w programie spektaklu, którego premiera odbyła się w Operze Nova w Bydgoszczy 11 listopada 2023 r. W tym Teatrze dzieje się wiele dobrego nie tylko w dziedzinie repertuaru corocznego Bydgoskiego Festiwalu Operowego (mimo że to nie ja komentuję jego przebieg), ale również w uprawianej tam sztuce baletowej. Szczególny jej rozwój nastąpił wraz z objęciem stanowiska kierownika baletu przez Małgorzatę Chojnacką, niegdysiejszą solistkę baletu Teatru Wielkiego w Łodzi, a obecnie pedagoga i utalentowanej organizatorki pracy zespołu.

Pomysł zrodził się podczas współpracy Chojnackiej z Pastorem przy realizacji tego spektaklu w czeskiej Ostrawie. Przedtem jednak choreograf zobaczył i ocenił możliwości bydgoskiego zespołu. Aktualnie składa się on z około 40 tancerek i tancerzy, wśród których jest spora liczba polskich indywidualności solistycznych, mimo że – tak jak wszędzie – blisko połowa to cudzoziemcy. Na premierze sylwetką i formą klasyczną błysnęła Angelika Wojciechowska w roli Markizy de Merteuil, urodziwy i doskonały zarówno aktorsko, jak i tanecznie Rafał Tandek w roli Wicehrabiego de Valmonta, nienaganny technicznie i wyrazowo Artem Rybalchenko jako Danceny oraz świetne w swych rolach Mizuki Higashino (Madame de Tourvel), Olga Karpowicz (Madame de Volanges), Olga Markari (Cécile de Volanges). Spektakl ten powstał – jak opowiada Krzysztof Pastor – w Rydze w roku 2006 (wtedy odbyła się prapremiera) w rezultacie współpracy z łotewskim kompozytorem Artūrsem Maskatsem, który był obecny na premierze bydgoskiej.

Ich współdziałanie nawiązało do ścisłej współpracy choreografów z kompozytorami epoki diagilewowskiej (Balanchin – Strawiński, Niżyński – Debussy, Lifar – Szymanowski, Fokin – Ravel). Rezultat tej współpracy, która dała efekt w postaci wybitnego spektaklu opowiadającego „o podwójnej moralności na wersalskim dworze i jej wpływie na duszną atmosferę salonów arystokracji, a walcząc o wpływy i władzę”… jest niedaleką aluzją do tego, co dzieje się u nas dzisiaj. Krzysztof Pastor swą bogatą ruchowo i klarowną narracyjnie choreografią opowiada fabułę przyciągającą uwagę widza. Kompozytor ubarwia to muzyką piękną, jednocześnie ilustrującą zdarzenia sceniczne i dźwiękowo nakreślającą atmosferę wydarzeń.

Z niekłamaną satysfakcją obserwuję szczególną predylekcję Pastora do układania pas de deux, których w Niebezpiecznych związkach jest wiele. Pięknych, dających duetom solistów możliwość wytańczenia się i zaprezentowania kunsztu interpretacyjnego. Partyturę Maskatsa zagrała jak zwykle wybornie orkiestra Opery Nova pod dyrekcją Agnieszki Nagórki, mistrzyni batuty jak najbardziej płci żeńskiej, czujnej, muzykalnej, otwartej na solowe i zespołowe interpretacje sceniczne. Tej dyrygentki nie zamieniłbym na cały pęczek męskich kabotynów tego fascynującego, ale artystycznie trudnego zawodu.

Niebezpieczne związki są już którąś z kolei premierą w Polsce i za granicą, co potwierdza wszystkie opisane tu powyżej walory. Jednak aby publiczność wychodziła tak zachwycona, jak po spektaklu w Bydgoszczy, potrzebni są soliści i tancerze zespołowi nie tylko utalentowani, dobrze wyszkoleni w swym fachu, ale mądrze kierowani i inspirowani takimi twórcami, jak Krzysztof Pastor, jego asystenci (Stephane Aubry i Jan Fousek), dobra scenografia i kostiumy (Anna Kontek), no i podziwiana przeze mnie dyrygentka Agnieszka Nagórka, których współdziałanie należy nazwać „związkami bezpiecznymi”. Powinniśmy spodziewać się, że ten fabularnie tradycyjny balet Krzysztofa Pastora, ale choreograficznie i muzycznie skonstruowany na wskroś nowocześnie, przeżyje nas wszystkich, pozostając na stałe w repertuarze polskiego baletu.

Jeśli przy tej okazji miałbym sobie czegoś życzyć, to aby Krzysztof Pastor jak najczęściej tworzył w oparciu o muzykę polską, polskie tematy i – daj Boże – polskich wykonawców. Ale to już nie zależy tylko od niego. Przyszłe losy polskiego baletu są bowiem w rękach tych, którzy wezmą na siebie odpowiedzialność za mądrą reformę szkolnictwa, co jest nieuchronne i czeka nas wszystkich. 

2023-11-28

Sławomir Pietras


Wiadomości
Aborcja w Polsce. Dramatyczne doświadczenia i drwina z praw pacjenta
Na podst. tekstu Anny J. Dudek
14. rocznica Katastrofy Smoleńskiej. TVN pokazał jak zespół Macierewicza niszczył samolot
Jan Rojewski (na podst. prezydent.pl, gov.pl, tvn24.pl)
Polki zyskają szeroki dostęp do antykoncepcji? Rozmowa z KAMILĄ FERENC
Jan Rojewski
Społeczeństwo
Rodzinny biznes. Te siostry tworzą wyroby z wikliny
Krzysztof Tomaszewski
Ta inwestycja wywołała burzę. Nazywają ją „Mostem Rafała”
Na podst. NaTemat
Polska się starzeje. Polityka społeczna musi się zmienić
Na podst. Tekstu Elizy Leszczyńskiej-Pieniak
Ekolodzy przerwali spektakl na Broadwayu. Wszyscy myśleli, że to część przedstawienia
(TŁ) WILL PAVIA © Times Newspaper Ltd. 2024
Współczesne niewolnictwo. Robotnicy, którzy są wyzyskiwani
(KGB) na podst. TOK FM, Katarzyna Rogowska, „Nigdy na świecie nie było aż tylu niewolników. Z łatwością spotkasz ich w Polsce”
Świat/Peryskop
„Święta wojna” moskiewskiej Cerkwi. Tak duchowni tłumaczą Putina
CEZ na podst.: patriarchia.ru, moscowtimes.ru, tass.ru
W tym roku będzie obchodzony po raz pierwszy watykański… Dzień Dziecka
ANS na podst.: vatican.va, vaticannews.va, famigliacristiana.it, avvenire.it, ansa.it
Japonia wymiera. Politycy mają coraz większe obawy
KK na podst.: The Japan Times, Japan Today, The Guardian, AFP
Głupie prawo o nienawiści? Zbliża się orwellowski koszmar
KK na podst.: The Herald, The Daily Mail, The Telegraph, The Scotsman
Świat solidarny w proteście. Śmierć bohaterów w Strefie Gazy
(PKU) Na podst.: Reuters, CNN, The Jerusalem Post, Al-Dżazira, News.com.au, Henryk Martenka, Tomasz Zimoch
Lifestyle/Zdrowie
Natalia Fiedorczuk. Pisarka, która zawodowo… sprząta
E.W. na podst. Elżbieta Turlej, „Wonder woman z mopem” – „Newsweek” nr 14/2024
Angorka