O programie i jego misji
Program STOP18! jest najdłużej działającą w Polsce inicjatywą, skupiającą przedsiębiorstwa, organizacje oraz instytucje wspierające odpowiedzialną sprzedaż produktów tytoniowych i nikotynowych wyłącznie osobom pełnoletnim. Jego celem jest również przeciwdziałanie udostępnianiu tego rodzaju wyrobów osobom niepełnoletnim, w szczególności dzieciom i młodzieży.
Inicjatywa STOP18! funkcjonuje od 1998 roku. Od niemal 30 lat prowadzi działania mające na celu monitorowanie skali problemu oraz zbieranie informacji dotyczących możliwych przypadków łamania przepisów zakazujących sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych osobom, które nie ukończyły 18. roku życia. Zgłoszenia dotyczące potencjalnych naruszeń można przesyłać za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej programu: www.stop18.pl.
W ciągu ostatnich lat inicjatywa STOP18! zyskała szerokie wsparcie ze strony administracji publicznej, organizacji społecznych oraz przedstawicieli biznesu. Do grona podmiotów popierających program należały m.in. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komenda Główna Policji, Krajowa Rada Komendantów Straży Miejskich i Gminnych, Związek Harcerstwa Polskiego, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Polska Izba Handlu, Lewiatan, Kolporter, E.Leclerc, Tesco, Żabka, Philip Morris Polska, PKN Orlen, Shell oraz RUCH.
W ramach programu w całym kraju w licznych placówkach handlowych umieszczano oznaczenia przypominające, że sprzedaż wyrobów tytoniowych osobom niepełnoletnim jest niedozwolona. Materiały z hasłem „STOP18! Nie sprzedajemy wyrobów tytoniowych osobom niepełnoletnim” można było znaleźć w setkach tysięcy punktów sprzedaży na terenie Polski.
Trzy proste zasady
Przedsiębiorstwa uczestniczące w Programie STOP18! deklarują stosowanie trzech podstawowych zasad odpowiedzialnej sprzedaży produktów nikotynowych i tytoniowych:
1. Nie sprzedajemy wyrobów nikotynowych osobom niepełnoletnim
2. Nie eksponujemy wyrobów nikotynowych obok towarów atrakcyjnych dla dzieci
3. Nie sprzedajemy wyrobów nikotynowych bez weryfikacji wieku kupującego
Niepokojąca liczba zgłoszeń
W 2025 roku największa liczba zgłoszeń dotyczących podejrzeń naruszenia zakazu sprzedaży produktów tytoniowych i nikotynowych osobom niepełnoletnim pochodziła z województw: mazowieckiego (122 przypadki), małopolskiego (95) oraz śląskiego (93). Wszystkie otrzymane informacje są systematycznie przekazywane odpowiednim organom ścigania, które zajmują się ich dalszym sprawdzeniem oraz podejmują stosowne działania.
Program STOP18! kierowany jest przede wszystkim do przedsiębiorstw zajmujących się handlem i dystrybucją, które sprzedają wyroby tytoniowe lub nikotynowe. Jak podkreśla Maciej Ptaszyński, dyrektor generalny Polskiej Izby Handlu i jeden z partnerów wspierających inicjatywę, osoby pracujące w handlu odgrywają kluczową rolę w ograniczaniu dostępu dzieci i młodzieży do tego typu produktów. W polskim handlu detalicznym pracuje ponad 1,2 mln osób, a ich codzienne decyzje mają bezpośrednie znaczenie dla przestrzegania obowiązujących przepisów. Z tego względu istotne jest zapewnienie pracownikom odpowiednich szkoleń oraz nowoczesnych rozwiązań, które ułatwiają skuteczną kontrolę wieku klientów i pozwalają ograniczać przypadki niepożądanych zachowań.