Wygrała Warszawa
Dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej Josef Aschbacher poinformował, że wspólnie z polskimi władzami wybrano Warszawę jako lokalizację nowego centrum ESA. Przy wyborze lokalizacji analizowano osiem polskich miast. Wśród kandydatów znalazły się między innymi Kraków, Katowice, Gdańsk i Łódź, jednak ostatecznie zdecydowano, że nowe centrum powstanie właśnie w stolicy.
Decyzję ogłoszono podczas konferencji prasowej w Centrum Nauki Kopernik z udziałem premiera Donalda Tuska oraz ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.
Aschbacher podkreślił, że Europejska Agencja Kosmiczna posiada ośrodki w wielu krajach Europy i zatrudnia około 6,5 tys. pracowników. Zaznaczył jednocześnie, że placówka w Warszawie będzie pierwszym centrum ESA utworzonym poza państwami, które podpisały konwencję powołującą Agencję w 1975 roku.
„Pierwszy polski statek kosmiczny”
Premier Donald Tusk ocenił, że decyzja o ulokowaniu jednego z centrów Europejskiej Agencji Kosmicznej w Warszawie ma duże znaczenie zarówno dla stolicy, jak i całej Polski. Podkreślił, że będzie to pierwsza tego typu placówka ESA na wschodniej flance Unii Europejskiej.
Szef rządu zaznaczył, że rozwijająca się współpraca z Europejską Agencją Kosmiczną wzmacnia pozycję Polski w sektorze kosmicznym oraz sprzyja rozwojowi krajowej nauki, nowych technologii, biznesu i bezpieczeństwa. Wyjaśnił, że nowe centrum będzie prowadzić projekty związane z technologiami podwójnego zastosowania, bezpieczeństwem oraz zarządzaniem kryzysowym, wykorzystując rozwiązania opracowywane na potrzeby eksploracji kosmosu.
Premier poinformował także, że jednym z przedsięwzięć realizowanych przez ESA, współfinansowanych z polskiej składki, jest budowa „pierwszego polskiego statku kosmicznego”. W przyszłości ma on umożliwić sprawniejszy transport między Ziemią a satelitami, a także ich serwisowanie i tankowanie.
Kosmiczne kwoty
Porozumienie dotyczące utworzenia ośrodka ESA w Polsce podpisano pod koniec listopada 2025 roku. Podczas posiedzenia Rady Ministerialnej ESA w Bremie Polska zadeklarowała przeznaczenie 731 mln euro na programy Agencji, w tym blisko 550 mln euro na projekty opcjonalne w latach 2026–2028.
Europejska Agencja Kosmiczna, powołana w 1975 roku, odpowiada za koordynację europejskich działań związanych z badaniem i wykorzystaniem przestrzeni kosmicznej oraz wspiera rozwój innowacyjnego sektora kosmicznego w krajach członkowskich. Polska należy do ESA od 2012 roku.