Nowelizacja ma także wprowadzić rzeczników praw uczniowskich, którzy będą odpowiadać za zapewnienie spójnych standardów ochrony uczniów w całym kraju. Celem zmian jest również stworzenie jasnych i jednolitych zasad reagowania na niewłaściwe zachowania, przy czym priorytet mają mieć działania wychowawcze, takie jak rozmowa z uczniem. Zgodnie z projektem od 2028 roku obowiązkowe mają stać się także rady szkół z udziałem uczniów, rodziców i nauczycieli.
Kary, ubrania, usprawiedliwienia
Projekt zakłada również wprowadzenie do ustawy katalogu działań wychowawczych, kar dla uczniów oraz procedur ich stosowania. Zasadą ma być najpierw podejmowanie działań wychowawczych, a dopiero gdy okażą się nieskuteczne, dyrektor szkoły będzie mógł rozpocząć formalne postępowanie dyscyplinarne.
Uczniowie mają też otrzymać ustawowe prawo do kształtowania własnego stroju i wyglądu, a także gwarancję ochrony przed dyskryminacją, w tym m.in. ze względu na wygląd. Jednocześnie niedopuszczalne mają być stroje promujące nienawiść, dyskryminację, naruszające prawo lub zagrażające bezpieczeństwu. Uczniowie nadal będą też musieli przestrzegać szkolnych zasad dotyczących ubioru i wyglądu, zwłaszcza podczas zajęć wychowania fizycznego, a także w warsztatach, laboratoriach i pracowniach.
Nowelizacja zakłada również stworzenie systemu ochrony praw uczniowskich. Obejmie on Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich, 16 wojewódzkich rzeczników działających przy kuratorach oświaty, a także rzeczników na poziomie gmin, miast i powiatów. W szkołach funkcję szkolnych rzeczników mają pełnić opiekunowie samorządów uczniowskich, których będą mogli wspierać uczniowie-pełnomocnicy.
Zmiany mają również uporządkować sytuację prawną uczniów pełnoletnich, zwłaszcza w kwestii dostępu do ocen oraz usprawiedliwiania nieobecności. Projekt przewiduje obowiązek dołączania informacji o przyczynie nieobecności, przy czym nie będzie można wymagać danych nadmiernych ani wrażliwych.
Edukacja zdrowotna obowiązkowa
To jednak nie koniec zmian, które czekają w najbliższym czasie polskie szkoły.
Edukacja zdrowotna, która zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie, została wprowadzona do szkół w roku szkolnym 2025/2026 jako przedmiot nieobowiązkowy. Jednak, jak poinformowała w czwartek na antenie TVN24 minister edukacji Barbara Nowacka, od kolejnego roku ma stać się obowiązkowa, z wyjątkiem części poświęconej wiedzy seksualnej, która będzie realizowana na zasadzie dobrowolnego zapisu. O szczegółowym zakresie zarówno całego przedmiotu, jak i tego modułu mają zdecydować eksperci.
Szefowa MEN zaznaczyła, że będzie zachęcać rodziców do wybierania dla dzieci także zajęć dotyczących zdrowia seksualnego.
Wiedza o zdrowiu seksualnym jest tak samo ważna jak wiedza o każdym innym fragmencie zdrowia – powiedziała Barbara Nowacka.