R E K L A M A
R E K L A M A

Prawnik radzi. Stały monitoring tylko na własnej posesji 

Mecenas Jan Paragraf przybywa z odpowiedziami na porcję pytań z zakresu prawa, które zostały nadesłane przez czytelników tygodnika Angora.

Rys. Paweł Wakuła

Stały monitoring tylko na własnej posesji 

Czy jeśli zamontowany na mojej nieruchomości monitoring obejmuje także podjazd do niej, będący częścią drogi publicznej, to mogę z tego tytułu mieć nieprzyjemności? A co w przypadku, gdy monitoring ogrodzenia nagrywa także niewielką część przylegających do niego działek sąsiednich? – Mariusz Kowalczyk

W obu przypadkach naraża się Pan na sankcje cywilne ze strony sąsiadów oraz na wszczęcie przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych postępowania administracyjnego, którego efektem może być wydanie decyzji nakazującej taką zmianę monitoringu, aby obejmował jedynie Pana nieruchomość. W skrajnym przypadku prezes UODO może nałożyć na Pana karę pieniężną. Rejestrując obraz i/lub dźwięk, z prawnego punktu widzenia dokonuje Pan przetwarzania danych osobowych i staje się ich administratorem. 

– Przykładowo, w decyzji numer DS.523.6546.2024 z 21 października 2025 r. prezes UODO w podobnej sprawie nakazał zmianę sposobu monitorowania, uznając, iż przetwarzanie przez Skarżonego danych osobowych Skarżących w zakresie wizerunku pozyskiwanych za pomocą monitoringu wizyjnego w przedmiotowym przypadku stanowi naruszenie przepisu art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, bowiem Skarżony nie posiada żadnej podstawy prawnej, która legalizowałaby ten proces. To samo dotyczy przetwarzania danych osobowych Skarżących w zakresie głosu (…). Administrator przy wybieraniu rozwiązań technicznych odnoszących się do prowadzonego monitoringu nie powinien wybierać rozwiązań zawierających funkcje, które nie są niezbędne – wśród funkcji tych mieści się przykładowo nieograniczone śledzenie ruchów kamery, możliwość przybliżenia, transmisja radiowa, analiza i nagrania dźwiękowe (…). Funkcje, które nie są niezbędne, powinny zostać dezaktywowane. W ocenie prezesa UODO przetwarzanie danych osobowych w zakresie głosu osób znajdujących się w obszarze objętym monitoringiem narusza zasadę wskazaną w art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2016/679, tj. zasadę minimalizacji danych. Z kolei w decyzji numer DKE.561.4.2026 z 22 maja 2026 r. – także dotyczącej monitorowania osób zamieszkujących nieruchomości sąsiednie oraz korzystających z drogi publicznej – prezes UODO uznał, że Administrator przetwarza ich wizerunek oraz głos w miejscach codziennego ich przebywania i poruszania się w związku z normalnym korzystaniem z drogi publicznej. Administrator nie ma takiego prawa, aby monitorować te obszary za pomocą tak inwazyjnej metody, jaką jest stałe monitorowanie i przetwarzanie danych osobowych osób, które tam przebywają – w każdej sytuacji i każdego dnia. 

Co wlicza się do powierzchni użytkowej domu? 

Niedługo kończę budowę piętrowego domu jednorodzinnego, w którego bryle znajdują się m.in. garaż i kotłownia. Czy te pomieszczenia powinienem ująć w powierzchni użytkowej budynku przy zgłaszaniu go do podatku od nieruchomości? A co ze schodami na piętro? – Dariusz Przybylski

Schody może Pan wyłączyć z podstawy opodatkowania, natomiast garażu i kotłowni już nie. Zgodnie z definicją znajdującą się w art. 1a ust. 1 pkt 5 Ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 707) powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Na podstawie art. 1a ust. 2c ww. ustawy: Za część mieszkalną budynku mieszkalnego uznaje się także pomieszczenie przeznaczone do przechowywania pojazdów w tym budynku. Podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2). Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 proc., a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2). 

W orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lutego 2023 r., sygn. I SA/Gl 951/22) przyjmuje się, że: Na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie jest zdefiniowane pojęcie klatki schodowej. Ustawodawca nie odsyła w celu ustalenia znaczenia tego terminu do innego aktu prawnego. Wyjaśnienia tego pojęcia nie ma również w prawie budowlanym. Podstawowe reguły wykładni nakazują w takim przypadku ustalić znaczenie danego terminu takie, jakie ma on w języku potocznym. Według „Słownika języka polskiego”, przez pojęcie „klatka schodowa” należy rozumieć wydzieloną część budynku, w której znajdują się schody. 

Odnośnie do kotłowni ww. sąd wskazał na brak możliwości zwolnienia z podatku od nieruchomości pomieszczenia kotłowni, gdyż takiego zwolnienia nie przewidują przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. WSA podkreślił, że nie ma np. podstaw do powoływania się np. na normę PN-ISO 9836 (Właściwości użytkowe w budownictwie – Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych) wynikającą z Rozporządzenia ministra rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. poz. 1609 z późn. zm.), gdyż jest ona stosowana do określania powierzchni budynku przy opracowywaniu projektu budowlanego, na potrzeby uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę budynku. Nie jest stosowana do ustalenia przez organ podatkowy powierzchni użytkowej budynku, która to stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. 

Także WSA w Opolu w wyroku z 28 marca 2012 r. (sygn. I SA/Op 58/12) podkreślił: W doktrynie prawa podatkowego także za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku, związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W tej sytuacji w skład budynku mieszkalnego wchodzą nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także piwnice, kotłownie, garaże. 

Ustalenie kontaktów z dzieckiem 

Nie mogę się porozumieć z byłą partnerką w sprawie kontaktów z naszym małoletnim dzieckiem (mieszkamy osobno). Jak uregulować tę sprawę? – Jakub Tomczyk

Jeśli nie jesteście w stanie Państwo uzgodnić tej kwestii w drodze porozumienia, pozostaje droga sądowa, czyli złożenie wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem na drodze postanowienia sądu rodzinnego. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (art. 113 § 2). 

Na podstawie art. 1131 § 1 k.r. i o.: Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. 

Właściwy do rozpatrzenia wniosku jest sąd rejonowy (sąd opiekuńczy) miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć (a więc dziecka), a w przypadku braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak tej podstawy, właściwy jest sąd opiekuńczy ostatniego miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, a w przypadku braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy ostatniego miejsca jej pobytu. Jeżeli brak i tej podstawy, właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. 

Kto może wykreślić hipotekę? 

Kupiłem nieruchomość obciążoną hipoteką, którą spłaciłem w ramach ceny zapłaconej sprzedającemu i wpisałem się do księgi wieczystej. Czy zbywca może wnioskować o wykreślenie tej hipoteki, czy ja muszę to zrobić? – Piotr Jankowski

Pan – jako obecny właściciel nieruchomości. Na podstawie art. 6262 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego wniosek o wpis (wykreślenie) może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. 

2026-10-09

Mecenas Jan Paragraf