Opór ze strony wielu organizacji
Pod apelem dotyczącym kandydatury Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego podpisało się dziewięć organizacji społecznych, w tym Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Instytut Spraw Publicznych, Forum Obywatelskiego Rozwoju, Fundacja Panoptykon, Fundacja dla Polski/Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja Wolności, Lepsza Demokracja oraz Sieć Obywatelska Watchdog Polska.
Sygnatariusze listu wskazują, że zgłoszenie Berka do TK może podważać wiarygodność procesu przywracania praworządności, a także rodzić wątpliwości co do dalszych działań na rzecz reformy sądownictwa konstytucyjnego w Polsce.
Organizacje zwróciły również uwagę, że mimo prezydenckiego weta wobec ustawy o Trybunale Konstytucyjnym Sejm powinien – ich zdaniem – kierować się standardami zapisanymi w zawetowanych przepisach. Ustawa zakładała m.in., że osoby pełniące określone funkcje polityczne nie mogłyby zostać wybrane do TK przez cztery lata od zakończenia sprawowania tych funkcji.
Autorzy apelu zaznaczyli jednocześnie, że nie podważają kwalifikacji prawniczych Macieja Berka ani nie zarzucają mu braku uczciwości. Ich zastrzeżenia wynikają przede wszystkim z jego dotychczasowej roli politycznej. Jak wskazują, tuż przed zgłoszeniem kandydatury pełnił stanowisko o wyraźnie politycznym charakterze, a premier określał go jako swoją „prawą rękę”. Zdaniem sygnatariuszy sprawia to, że nawet przy założeniu pełnej niezależności Berka jako sędziego jego wybór może być przez część społeczeństwa odbierany jako kolejny krok w kierunku upolitycznienia Trybunału Konstytucyjnego.
Prof. Dudek: „Horrendalne posunięcie”
W czwartek sprawę skomentował na antenie Polsat News prof. Antoni Dudek, wykładowca UKSW i komentator polskiej sceny politycznej.
To jest zupełnie horrendalne posunięcie, które przekreśla to wszystko, co dotąd Donald Tusk twierdził w sprawie Trybunału – ocenił podczas rozmowy.
Prof. Antoni Dudek dodał, że dotychczas zarzuty dotyczące upolitycznienia i upartyjnienia Trybunału Konstytucyjnego kierowano przede wszystkim wobec poprzedniej władzy. Jego zdaniem trudno jednak mówić o odpolitycznianiu TK, jeśli na sędziego miałby zostać wybrany bliski współpracownik Donalda Tuska. Historyk stwierdził również, że oczekiwanie, iż Maciej Berek jako członek TK miałby przyczynić się do naprawy sytuacji w Trybunale, jest jego zdaniem „absurdem”. W ocenie Dudka taka kandydatura może wręcz prowadzić do ośmieszenia całego procesu.
Oczywiście jest grupa fanatycznych zwolenników premiera Donalda Tuska, którzy mnie hejtują od wielu dni, od kiedy zacząłem krytykować posunięcie z Berkiem – powiedział prof. Dudek. – Ale mnie interesują nie ci fanatyczni zwolennicy, którzy przyczyniają się do polaryzacji tak samo jak fanatyczni zwolennicy Jarosława Kaczyńskiego. Mnie interesuje ta część, która potrafi krytycznie spojrzeć na sprawę, zdaje sobie sprawę z tego, co zrobił Donald Tusk. On przekreślił całą dotychczasową linię swojej partii, jeśli chodzi o naprawę sądownictwa konstytucyjnego.
Kim jest Maciej Berek?
Maciej Berek od grudnia 2023 r. był ministrem-członkiem Rady Ministrów oraz szefem Komitetu Stałego Rady Ministrów. W marcu 2025 r. objął kierownictwo rządowego zespołu ds. deregulacji, a kilka miesięcy później, w związku z rekonstrukcją rządu, został ministrem ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu.
Wcześniej przez lata zajmował stanowiska w instytucjach państwowych. W latach 2007–2015 kierował Rządowym Centrum Legislacji, był także sekretarzem Rady Ministrów. Pracował ponadto m.in. w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich i Najwyższej Izbie Kontroli, a także kierował Centrum Informacyjnym Senatu.
Berek jest radcą prawnym i doktorem nauk prawnych. Pracuje jako adiunkt w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Warszawskiego oraz jest ekspertem Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych.