„My ten mechanizm znajdziemy”
Wtorkowe posiedzenie sejmowej komisji administracji i spraw wewnętrznych poświęcono przede wszystkim weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy dotyczącej unijnego programu SAFE. W posiedzeniu uczestniczył minister Marcin Kierwiński, który przedstawił dalsze plany rządu. Szef MSWiA zaznaczył, że zamiast rozpocząć zakupy, resort musi obecnie szukać sposobu obejścia decyzji prezydenta, podkreślając, że weto „szkodzi polskiemu bezpieczeństwu” i pozbawia polskie służby środków, które były dotąd niedostępne.
Kierwiński wskazał, że decyzja prezydenta opóźni, lecz nie zablokuje wykorzystania pieniędzy z unijnego mechanizmu. Choć ustawa została zawetowana, rząd planuje ubiegać się o pożyczkę na podstawie uchwały, argumentując, że pierwotna ustawa jedynie umożliwiała wykorzystanie środków w ramach konkretnych mechanizmów w Polsce. Kierwiński zapewnił, że rząd znajdzie sposób na udział w programie SAFE, choć przyznał, że nie będzie to proste.
Uspokajam tu wszystkich: my ten mechanizm znajdziemy – zadeklarował.
Udział Polski nie jest zagrożony
Po rozmowach z przedstawicielami Komisji Europejskiej w Brukseli również i pełnomocnik rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zapewniła, że udział Polski w inicjatywie nie jest zagrożony, mimo weta prezydenta Karola Nawrockiego. Rząd dąży do jak najszybszego sfinalizowania formalności bez konieczności uchwalania ustawy. Sobkowiak-Czarnecka zaznaczyła, że Polska pozostaje częścią programu, a do kraju trafi 43,7 mld euro.
Podkreśliła, że weto prezydenta nie odnosiło się do samego uczestnictwa Polski w unijnych pożyczkach na zbrojenia, lecz do sposobu wydatkowania środków. Według niej pierwsza transza pieniędzy może dotrzeć do Polski już w kwietniu.
W ubiegły piątek w Monitorze Polskim opublikowano uchwałę Rady Ministrów dotyczącą programu Polska Zbrojna, z której wynika, że pożyczka z programu SAFE zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Weto Nawrockiego skomplikowało sprawę
Weto prezydenta wobec ustawy o SAFE zablokowało powołanie nowego funduszu do wydatkowania środków, dlatego rząd planuje skorzystać z istniejącego Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Nie pokryje on jednak modernizacji służb MSWiA i projektów infrastrukturalnych w obronności o wartości 16 mld zł. Rządowe prace nad obejściem weta obejmują m.in. częściowe wykorzystanie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, choć konstrukcyjnie się do tego nie nadaje. Priorytetem pozostaje też możliwość realizacji zakupów z SAFE bez VAT.
Instrument SAFE to unijny program wspierający obronność państw członkowskich, oferujący łącznie 150 mld euro, głównie w formie niskooprocentowanych pożyczek na zakup sprzętu wojskowego produkowanego w Europie. Polska ma być jego największym beneficjentem w UE. Wykorzystywaniu środków sprzeciwiają się Prawo i Sprawiedliwość oraz Konfederacja, podczas gdy politycy koalicji rządzącej podkreślają, że program istotnie wzmocni polską obronność w obliczu zagrożeń ze strony Rosji.