Sztuczna inteligencja dla zdrowia
Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2020 roku u 2,3 miliona kobiet na całym świecie zdiagnozowano raka piersi, a 685 tysięcy zmarło z tego powodu. Badania przesiewowe w kierunku tej choroby zmniejszają potrzebę intensywnych terapii oraz liczbę zgonów, choć nadal około 20 proc. przypadków jest niewykrywanych. Nowe narzędzie brytyjskich uczonych oparte na sztucznej inteligencji o nazwie Mia jest w stanie zwiększyć wykrywalność raka piersi nawet o 13 proc. Mia wzięła udział w analizie mammogramów, które wcześniej analizowali radiolodzy. Okazało się, że była w stanie wykryć subtelniejsze zmiany niż wprawne oko specjalistów. Co więcej, aż 83 proc. spośród wykrytych przez Mię nowotworów miało charakter inwazyjny.
Ukryte zdolności mózgu
Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge i Johns Hopkins University podważają teorię, że mózg reorganizuje się, kompensując np. utratę wzroku lub skutki udaru tworzeniem nowych funkcji w poszczególnych regionach. Według nich mózg wykorzystuje już istniejące, ale mało aktywne zdolności, które są wzmacniane przez naukę. Badania z lat 80., które potwierdzały powszechną teorię, sugerowały, że po amputacji palca obszar mózgu przetwarzający sygnały od tego palca zaczyna odbierać sygnały z sąsiednich. Jednak najnowsze badania wskazują, że te obszary mózgu już wcześniej odbierały dane z innych palców, ale na mniejszą skalę. Rozumienie tych ograniczeń plastyczności mózgu jest kluczowe dla efektywnej terapii i rehabilitacji.
Uratowane kości
Badacze z Uniwersytetu Stanowego w Sao Paulo opracowali wyjątkowy biomateriał przyspieszający różnicowanie osteoblastów (komórki kostne), który w przyszłości może ułatwić regenerację złamanych bądź przeszczepionych kości, a nawet służyć do odbudowy implantów dentystycznych. Biomateriał opiera się na połączeniu odpowiedniej ilości kobaltu z naturalnym wodorofosforanem wapnia. Doświadczenia in vitro wykazały, że taka mieszanka naśladuje środowisko o niskiej zawartości tlenu i ułatwia tym samym namnażanie komórek kościotwórczych, z powodzeniem stymulując regenerację kości. Wstępne badania cytotoksyczności potwierdziły biologiczne bezpieczeństwo substancji. Kolejnym krokiem będą badania obejmujące wykorzystanie modeli zwierzęcych.
Na ratunek muzyka
Muzyka wpływająca na emocje tworzy trwałe, oddzielne wspomnienia – wykazali naukowcy z UCLA. Z ich badań wynika, że zmiany emocjonalne wywołane muzyką ułatwiają zapamiętywanie i segregację wydarzeń. Proces formowania wspomnień obejmuje integrację i rozdzielanie doświadczeń, przy czym emocje są kluczowe w organizacji wspomnień. Intensywne emocjonalne momenty wydają się trwać dłużej, a zmiana na pozytywne emocje sprzyja integracji wspomnień. Badanie ma potencjalne zastosowanie terapeutyczne, zwłaszcza w leczeniu szoku pourazowego (PTSD) i depresji, sugerując, że muzyka może pomóc w reintegracji traumatycznych wspomnień.
Monitorowany bezdech senny
Nowa „kapsułka” do połykania umożliwia monitorowanie parametrów życiowych w przewodzie pokarmowym pacjenta. Może być używana do mniej inwazyjnego monitorowania zaburzeń snu, takich jak bezdech senny. Tradycyjna diagnoza wymaga noclegu pacjenta w laboratorium snu, co badacze starają się uprościć. Kapsułka wielkości standardowej tabletki wykorzystuje akcelerometr do pomiaru częstości oddechu i akcji serca. W badaniach na 10 ochotnikach potwierdzono jej zdolność do monitorowania parametrów życiowych i wykrywania epizodów bezdechu sennego. Urządzenie może być również przydatne w wykrywaniu przedawkowania opioidów. Badacze planują dalsze prace nad przedłużeniem czasu, przez jaki kapsułka pozostaje w żołądku.
Pokonany ból
Kataloński Uniwersytet Bioinżynierii rozpoczyna przełomowy projekt PhotoTheraPort, mający na celu skuteczne leczenie bólu kręgosłupa. Nowatorska metoda koncentruje się na rozwoju luminescencyjnych implantów, które posłużą jako swoiste porty do terapii światłem. Zaprojektowane implanty składają się z konwertujących nanocząsteczek, które pod wpływem światła podczerwonego, pochodzącego z zewnątrz, same zaczynają lokalnie emitować strumień fotonów. Do tej pory leczenie tą metodą było niemożliwe ze względu na trudności w przenikaniu światła przez tkanki miękkie i kości. Innowacyjne rozwiązanie umożliwi zniesienie bólu w ukrytych obszarach kręgosłupa, a docelowo będzie rozwijane w celu wykorzystania w neuromodulacyjnych terapiach fotofarmakologicznych.
Oczyszczacze powietrza pod lupą
Nowe badania przeprowadzone na University of East Anglia wykazały, że oczyszczacze powietrza nie zapewniają ochrony przed zachorowaniem. Choć są zaprojektowane do usuwania zanieczyszczeń, nie redukują ryzyka zarażenia wirusami – tak wynika z analizy 32 badań nad technologiami poprawiającymi bezpieczeństwo wewnętrznych przestrzeni. Filtry, światła germicydowe i jonizatory nie zdają egzaminu w realnych warunkach, zwłaszcza w kontekście infekcji układu oddechowego lub pokarmowego. Badacze zwracają uwagę, że koszty tych technologii wymagają dokładnej analizy korzyści.
